Yapay Zeka Kullanımının Patentlenebilirlik Şartlarından Buluş Basamağı Üzerindeki Etkisi
Terazi Hukuk Dergisi, sa.222, ss.25-38, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 222
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: Terazi Hukuk Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.25-38
- Marmara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Fikri mülkiyetin patentler yoluyla korunması, teknik ilerlemenin önemli bir yapı taşıdır. Ulusal ve uluslararası patent sistemi, mucitler, rakipler ve tüketiciler arasındaki çıkar dengesini sağlar. Bir buluşun yeni olması patent almak için ilk şart olmakla birlikte, yeterli değildir. Buluş basamağı (inventive step), patenti, faydalı modelden ayıran temel unsur olup, buluşun, ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayacak nitelikte olması anlamına gelmektedir. Günümüzde yapay zeka (YZ) sistemlerinin artan kullanımı, buluş basamağı kriterini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma hâlihazırdaki gelişmeler ışığında YZ’nin artan kullanımının patent edilebilirlik şartlarından buluş basamağı kriterinin değerlendirmesinde ne gibi zorlukları beraberinde getirdiğini ve bu zorlukların mevcut hukuk çerçevesinde nasıl çözümlenebileceğini konu almaktadır.
The protection of intellectual property through patents is an important building block of technical progress. The national and international patent system balances the interests of inventors, competitors and consumers. While the ‘novelty’ of an invention is the first condition for obtaining a patent, it is not sufficient. The inventive step is the main element that distinguishes a patent from a utility model and means that the invention cannot be deduced from the state of the art in an obvious way by a person skilled in the relevant technical field. Today, the increasing use of artificial intelligence (AI) systems significantly affects the inventive step criterion. In the light of the current developments, this study examines the challenges that the increasing use of AI brings with it in the assessment of the inventive step criterion and how these challenges can be resolved within the framework of existing law.