Akademik Veri Yönetim Sistemi
PROF. DR. CELAL DEMİR DEMİR ARMAĞANI, Dr. Öğr. Üyesi Bayram Çetinkaya,Dr. Öğr. Üyesi Aliye İlkay Yemenici,Dr. Özge Karakaş Yıldırım, Editör, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, ss.465-486, 2025
KUTADGU BİLİG’İN TRANSAKSİYONEL ANALİZ BAĞLAMINDA TİYATRO ve DRAMA METNİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ Kutadgu Bilig, Türk edebiyatının ahlak, eğitim, siyaset, felsefe gibi birçok alanda bilgi içeren önemli bir kaynağıdır. Eser başta dilbilim olmak üzere birçok alanda akademik çalışmalara konu olmuştur. Eserin eğitici yönü üzerine dikkat çeken yazarlar eserin teatralliğine ve dramatizasyon yönüne yeterince değinmemişlerdir. Hâlbuki eserin milli, manevi ve evrensel değerleri ihtiva etmesi, onun daha çok insana ulaşabilecek bir yöntemin kullanılmasını gerektirmektedir. İşte bu çalışma Kutadgu Bilig’in eğitici yönünü göz önünde bulundurularak bir tiyatro metni oluşturmayı ve bu sayede eserin daha geniş bir alanda tanımasını sağlamayı amaçlamaktadır.
Çalışmamızın
ilk kısmında Kutadgu Bilig’in çeşitli özellikleri ve hakkında yapılan
çalışmalar anlatılmıştır. Eserdeki felsefi temellerin, töre ve kut etrafında şekillenmiş olan görüşlerin
alegorik anlatımla dile getirilmesi,
töre (Küntogdı), kut (Aytoldı), akıl (Öğdülmiş) ve kanaat (Odgurmış)’i
temsil eden karakterlerin diyalogların yer alması, eserin bir tiyatro ve drama metnine dönüştürülmesini
kolaylaştırmıştır.
İlk
olarak eserdeki teatral özellik taşıyan bölümler, diyaloglar tespit edilmiş, olay örgüsü oluşturulup kişilerin neyi temsil ettiği veya neyi ifade ettiği
açıklanmıştır. Eseri tiyatro ve drama
metni haline getirebilmek için “Transaksiyonel Analiz” yöntemi tercih
edilmiştir. Önceleri psikanalitik
çalışmalarda kullanılan bu yöntem daha sonra film, dizi, tiyatro gibi alanlarda
da görülmüştür. Hazırlanan metnin eğitim
kurumlarında okunması için ders kitaplarında yer alması ayrıca tiyatro ve drama
yöntemi ile uygulanması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kutadgu Bilig, Eğiticilik, Tiyatro ve Drama
Yöntemi, Transaksiyonel Analiz.