Western'den Marvel'a ABD'nin Hak ve Hakimiyet Söyleminin İnşası


Çelik V.

Uluslararası Marmara Lisansüstü İletişim Öğrencileri Kongresi, İstanbul, Türkiye, 5 - 06 Mayıs 2025, ss.67-92, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.67-92
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, ABD’nin hak ve hakimiyet söyleminin sinema ve film türleri aracılığıyla nasıl inşa edildiğini incelemektedir. Çalışmada, ABD’nin emperyalizm öncesi iç siyasette kıtadaki yerli halkların (Kızılderililerin) katliamı ve yerleşimcilerin kıtaya yerleşimindeki haklılık iddiası ile emperyalizm sonrası dış siyasette sömürge ve hakimiyet sahasının genişletilmesi ile küresel üstünlüğün meşrulaştırılması temalarının sinemada nasıl temsil edildiği ele alınmaktadır. Western filmlerinde yerleşimcilerin (kovboyların) “iyi” ve “haklı”, Kızılderililerin ise “vahşi” ve “kötü” olarak konumlandırılması; süper kahraman filmlerinde ise ABD kökenli kahramanların dünyayı kurtaran ve koruyan figürler olarak betimlenmesi ile “Thor” gibi başka kültür kökenli karakterlerin, kahramanların Amerikanlaşması, bu söylemsel stratejilerin örnekleridir. Klasik Western’de Kızılderili-kovboy dikotomisi, iyi-kötü, uygar-barbar ikilemleri üzerinden sürdürülürken yeni dönem Marvel karakterlerinde modern mitolojiler süper kahramanlar ile kötüler (villain) üzerinden devam etmekte ve yeni bir iyi-kötü dikotomisi oluşturmaktadır. Çalışma, söylem ve içerik analizi yöntemleriyle seçilen örnek filmler üzerinden ilerleyecektir. Filmlerin söylemleri ile verdikleri mesajlar ve barındırdıkları ikonografik dilin sembolik anlamları inceleme konusu yapılacak ve bu süreçte Western türünden Stagecoach (1939), They Died with Their Boots On (1941), Rio Grande (1950) ve The Searchers (1956) adlı klasik örnekler ile süper kahraman türünden Marvel Sinema Evreni’nin Avengers filmleri [The Avengers (2012), The Avengers: Age of Ultron (2015), The Avengers: Infinity War (2018) ve The Avenger: Endgame (2019)] temel inceleme materyali olarak ele alınacaktır. Çalışmanın amacı, ABD’nin emperyalizm öncesi iç ve emperyalizm sonrası dış siyaset faaliyetlerinde kendini haklı çıkarmak için sinemayı bir araç olarak nasıl kullandığını ortaya koymak ve bu temsillerin kültürel etkilerini irdelemektir. Bu bağlamda çalışma, klasik Western türünün ABD'nin kıtanın yerli halklarını 'vahşi' ve 'tehdit' olarak kodlayarak bölgesel hak ve hakimiyetini meşrulaştırma çabalarını; süper kahraman filmlerinin ise ABD'yi küresel seviyede koruyucu ve dünyanın kurtarıcısı olarak konumlandırarak hegemonik bir söylem inşa ettiğini ortaya koymaktadır.