II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİ HUZUR DERSLERİ(YANYALI ÖMER LÜTFİ EFENDİ’NİN TAKRİR ÖRNEKLERİ)


Creative Commons License

Temizer A.

Osmanlı’da Tefsir Dersi Gelenekleri (Saray-Tekke-Medrese), İstanbul, Türkiye, 7 - 09 Ekim 2018, cilt.1, ss.157-176

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.157-176

Özet

Yönetim anlayışını ümmet-i İslam düşüncesi üzerinde kuran Osmanlı devleti için en önemli referans olan Kur’ân-ı Kerim, Osmanlı toplumunun gerek sosyal gerek siyasi hayatında rehber kabul edilmiştir. Bu doğrultuda, Kur’ân’ın anlaşılması amacıyla sosyal ve siyasi çevrelerde tefsir dersleri icra edilmiştir. Bu derslerin bir türü de huzur dersleridir. Padişahların huzurunda icra edilen, resmi hüviyet taşıyan ve Ramazan ayına özgü olan huzur dersleri; sultan III. Mustafa döneminde, 1758 yılında resmen başlamış ve 1922’de hilafetin kaldırılmasına kadar devam etmiştir.

II. Abdülhamit’in katılımıyla gerçekleştirilen huzur derslerinde, Mushaf tertibine uyularak A‘râf suresinin 31. ayetinden Yunus suresinin ilk ayetlerine kadar Kur’ân tefsir edilmiştir. Bunlardan Yanyalı Ömer Lütfi Efendi’nin takrir ettiği dersler, huzur derslerinin mahiyetine ışık tutan önemli örneklerdendir. Toplam altı huzur dersinden oluşan bu örneklerde, A‘râf suresi 31, 35, 36, 50, 51, 65, 66, 67, 78, 79, 90, 91, 92. ayetlerin tefsiri yapılmıştır. Bu makalede, söz konusu derslerin içeriği ışığında, II. Abdülhamit döneminde yapılan huzur dersleri genel biçimde ele alınmıştır.