İSTANBUL YAHUDİ SEFARAD VE İSLAM MABED İLAHİLERİNDE KULLANILAN MAKAMLARINKARŞILAŞTIRMALI MÜZİKAL ANALİZİTHE COMPARATIVE MUSICAL ANALYSIS OF SCALES OF JEWISH SEPHARDIC AND ISLAM HYMNSSUNG IN ISTANBUL TEMPLES


Ergişi G., Yeprem M. S.

Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, cilt.8, sa.39, ss.1083-1107, 2015 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 8 Konu: 39
  • Basım Tarihi: 2015
  • Doi Numarası: 10.17719/jisr.20153913820
  • Dergi Adı: Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.1083-1107

Özet

İstanbul’da Yahudi Sefarad ve İslam cemaatlerine ait mabedlerde ayin esnasında yada dini günlerde ilahiler icra edilmektedir. Sefarad ve İslam ilahilerinin makam seyirleri analiz edildiğinde ortak noktalar olduğu ortaya çıkmıştır. 16. Yüzyılda Osmanlı topraklarına yerleşen Yahudi Sefarad cemaati Türk Makam Müziğini benimsemiş ve Yahudi Sefarad müzisyenleri/din adamları Mevlevi müziğinden etkilenerek eserler ortaya koymuşlardır. Hem Yahudi hemde İslam müziğinin özelliklerini taşıyan bu ilahilere “Maftirim” adı verilmiştir. İslam Müziği’de yine 16. Yüzyılda önemli bestekarların çalışmaları ile büyük bir yükselişe geçmiştir. Bu çalışmada her iki cemaat ilahileri makam seyirleri biçimsel yapıları, kullanılan ölçü numaraları, karar sesleri ve dörtlü/beşlileri açısından “Arel-Ezgi Ses Sistemi”ne göre karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve bulgular sonucunda ortak noktaları ortaya konmuştur.

In Istanbul, the Jewish Sephardic and Islamic religious communities perform hymns in their own place of worships, during the prayer or holy days. After the analysis of fourths, fifths (tetra chords) and the melodic patterns used in the hymns scales; it is found that, there are common points with each other. In the 16th century, The Jewish Settlers has adopted Turkish Scale (Maqam) System and Sufi Music into their liturgical activities and composed hymns. Those hymns are called “Maftirim”. And also in the 16th century İslamic music has shown tremendous achievement because of the gifted composers. This study will analyze both Jewish and İslamic hymns scales, their rhythms and tetra chords according to “Arel-Ezgi Turkish Music Theory”.