İmam-hatip lisesi öğrencilerinin mezun oldukları ortaokul türlerine göre okul aidiyet düzeylerinin incelenmesi İstanbul örneği


Arş. Gör. MUHAMMET FATİH ADAK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Nurullah Altaş

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Teze konu olan araştırma, imam hatip lisesi öğrencilerinin gelecek kaygısı ve okula aidiyet düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı sorusunun cevabını aramak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada temel sorumuz okula aidiyette mezun olunan ortaokul türünün etkisi üzerine kurgulanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel ve ilişkisel tarama yöntemleriyle gerçekleştirilen çalışmada evren olarak İstanbul ilindeki imam hatip liseleri, örneklem olarak da İstanbul'da farklı özelliklere sahip 10 imam hatip lisesinde okuyan 1041 ortaöğretim öğrencisi belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgiler formu, Gelecek Kaygısı Ölçeği ve Psikolojik Okula Aidiyet Ölçeği (PSSM) kullanılmıştır. Elde edilen veriler demografik bilgilerdeki ikili gruplaşmalarda t-testi, üç veya daha fazla grubun incelendiği kısımlarda da tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Gelecek kaygısı ve okula aidiyet ölçek ortalamaları arasındaki ilişki ve aile gelir durumu ile bu ölçeklerden alınan puanlar arasındaki ilişki ise korelasyon analizi yardımıyla çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda mezun olunan ortaokul türünün imam hatip lisesi öğrencilerinin okula aidiyet ve gelecek kaygısı üzerinde etkisi olmadığı bulunmuştur. Araştırmada kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek gelecek kaygısı ve okula aidiyet düzeylerine sahip olduğu, 12. sınıf öğrencilerinin diğer sınıflardan daha fazla okula aidiyet hissettiği, okuduğu liseyi kendi tercihiyle seçenlerin ve yurtta kalan öğrencilerin gelecek kaygılarının daha düşük, okula aidiyetlerinin daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca İstanbul'da uzun süredir yaşayan katılımcıların gelecek kaygılarının daha yüksek, okula aidiyetlerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizleri gelecek kaygısı ile okula aidiyet durumunun zayıf da olsa ilişkili olduğunu ve gelecek kaygısının aile gelir düzeyiyle ilişkili, okula aidiyetle ilişkisiz olduğunu ortaya koymuştur.