Tez Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Müziği, Türkiye
Tez Danışmanı: Göktan Ay
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: San-Tez Programı
Özet:
"Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş çocuklarının ritim algılarının incelenmesi" ni amaçlayan bu araştırmada, çocukların müzik gelişimi gözden geçirilmiş, Türkiye'de okul öncesi eğitim programlarında müziğin yeri irdelenmiş, ritim çalışmalarının önemine değinilmiş ve özetle aşağıdaki soruya cevap aranmıştır:
5-6 yaş çocuklarının genel ritim algıları, bazı kişisel özelliklere ve şartlara ( cinsiyet, yaş farkı, genel başarı durumları, okul öncesi eğitim kurumuna devam etme süresi, devam ettikleri okul öncesi eğitim kurumuna, diğer müzik becerileri, müzik öğretmeninden yararlanma, öğretmenin müzikal becerileri vb.) farklılaşmakta mıdır?
Tarama modeline uygun olarak düzenlenen bu araştırmanın evrenini İstanbul iline bağlı Kadıköy ve Eminönü ilçelerindeki okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5-6 yaş çocuklarının tümü oluşturmaktadır.
Verilerin toplanmasında iki form kullanılmıştır:
1. Kişisel Bilgiler Formu
2. Ritim Algısı Değerlendirme Formu
Amaçlar doğrultusunda aşağıdaki istatistiksel analizler yapılmıştır:
1. Genel ritim algısı, ritmi söyleme, ritmi vurma ile ilgili düzeyleri saptamak amacıyla aritmetik ortalama ve standart sapmalar,
2. Ritim algısı ve ritim kalıplarının bazı kişisel özelliklere göre farklılaşma durumunu belirlemek amacıyla t-testi ve varyans analizi,
3. Ritim algısı ve ritim kalıpları ile bazı kişisel özellikler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson Çarpım Momentler Katsayısı,
4. Genel ritim algısı, ritme uygun söyleme, ritmi doğru vurma arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson Çarpım Momentler Katsayısı.
Araştırmada elde edilen bulgular şunlardır:
5-6 yaş çocuklarının genel ritim algıları ve ritmi söyleme düzeyleri cinsiyete göre kızlar lehine anlamlı farklılık göstermekte; ritmi algılamada 6 yaşındaki çocukların 5 yaşındaki çocuklardan daha başarılı oldukları görülmüş; ritim algılama düzeyleri devam ettikleri eğitim kurumuna, eğitim kurumuna devam etme sürelerine ve müzik öğretmeninin gitme süresine göre anlamlı bir fark göstermemiştir. Okul öncesi eğitim kurumlarında bilinçli ve programlı bir müzik etkinliği yapılmaması ve öğretmenlerin müzikal becerilerinin eksikliğinin çocukların müzikal becerilerini de olumsuz yönde etkilediği görülmüştür.
5-6 yaş çocuklarının farklı ritim kalıplarını (tartımları) söyleme ve vurmaları ile ilgili bulgulara göre, 2/4'lük ritim versiyonlarında 5 ve 6 yaş gurupları hem söyleme hem de vurmada başarılıdırlar. 3/4'lük ritim versiyonlarında ise her iki yaş gurubu söylemede başarılı olurken, vurmada 6 yaş gurubunun başarısında görülen azalma, 5 yaş gurubunda belirgin düzeydedir. 6/8'lik ritim versiyonlarının söylenmesinde her iki yaş gurubu başarılı iken, vurmada 5 yaş gurubunda belirgin bir başarı azalması olmaktadır. 5/8'lik ritim versiyonlarının söylenmesinde her iki yaş gurubu da başarılı iken, vurmada her iki gurupta da başarı azalması olmaktadır. 7/8'lik ritim kalıbının söylenmesinde başarı orta düzeyde iken, vurmada başarı düzeyi oldukça düşüktür. 9/8'lik ritim kalıbının söylenmesinde her iki gurup da başarılı, vurmada ise her iki gurubun başarısında azalma olmaktadır.