Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Ahmet Kemal Bayram
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Türkiye'de 1990'lı yıllarda yoğun şekilde kamuoyuna İslamcı düşünür, akademisyen ve entelektüellerce taşınan Medine Vesikası tartışmaları bu tezin ana konusunu oluşturmaktadır. İslam tarihinde Medine döneminin başlarında ortaya çıkan bu metnin Türkiye kamuoyunda gündeme gelmesi temelde anayasalcılık ve çoğulculuk bağlamında gerçekleşmiştir. Bu tartışmaların temeline bakıldığında, din ve ideoloji itibarıyla farklılaşan toplumsal kesimlerin anayasal düzlemde kendi değer ve pratikleri çerçevesinde nasıl eşit ve özgür vatandaşlar olarak var olabilecekleri temellendirilmeye çalışılmıştır. Özellikle, 1990'lı yılların başlarında 1982 Anayasasını değiştirmeye yönelik çalışmalar ışığında, Medine Vesikası yeni bir toplumsal sözleşme üretecek çoğulcu bir anayasa modeli olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, tartışmaların, anayasalcılık ve çoğulculuk teorileriyle ilişkili olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda çalışma, bahsedilen Medine Vesikası tartışmalarını anayasalcılık ve çoğulculuk teorileri üzerinden değerlendirecek ve bir tarihi olgu olarak Medine Vesikası'nın çoğulcu bir anayasa için zemin olabilme imkanını tartışacaktır. Medine Vesikası'nın tarihsel süreçte nasıl algılandığı ele alınarak algılanış biçimindeki dönüşümler incelenecek ve 1990'lı yıllarda Türkiye'deki tartışmalarda kazandığı yeni anlam analiz edilecektir. Bu yeni anlamın metodolojik tutarlılığı tartışılacak ve 1990'lı yıllarda vurgulanan anayasalcılık ve çoğulculuğun ötesinde bu teorileri kapsayan oydaşmacılık düşüncesinin Medine Vesikası için yeni bir teorik açılım sunma imkânı ele alınacaktır.