KİMYA ÖĞRETMEN ADAYLARININ 2024 KİMYA ÖĞRETİM PROGRAMINDAKİ 10. SINIF SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK TEMASINA İLİŞKİN KAVRAMSAL ANLAMALARI
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye
Tez Danışmanı: Yezdan Boz
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Bu çalışmanın amacı, 2024 Maarif Modeli Kimya Dersi Öğretim Programı’nda yer alan 10. sınıf Sürdürülebilirlik Teması kapsamında kimya öğretmeni adaylarının kavramsal anlamalarını incelemektir. Araştırmada ele alınan konular; yeşil kimya ile ozon tabakasının incelmesi, küresel ısınma, kirlilik türleri, su ve karbon ayak izleri ve asit yağmurları gibi küresel çevre sorunlarını kapsamaktadır. Bu çalışma, nitel kesitsel betimsel araştırma deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, iki devlet üniversitesinde öğrenim gören 3. ve 4. sınıf kimya öğretmenliği öğrencileri oluşturmaktadır. Veriler, Kabapınar ve diğerleri (2018) tarafından geliştirilen Çevre Sorunları Bilgi Ölçeği ile araştırmacılar tarafından geliştirilen ve uzman görüşü doğrultusunda düzenlenen Yeşil Kimya Bilgi Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular, kimya öğretmeni adaylarının çevre sorunları ve yeşil kimya konusunda temel düzeyde bilgiye sahip olduklarını, ancak kavramsal anlamalarının sınırlı olduğunu ve çeşitli kavram yanılgıları içerdiğini göstermiştir. Özellikle katılımcıların sera etkisi, küresel ısınma, iklim değişikliği ve ozon tabakasının incelmesi gibi ilişkili kavramları ayırt etmede ve yeşil kimya ilkelerini hatırlamada zorlandıkları belirlenmiştir. Ayrıca, yeşil kimya ilkelerine uygun deney tasarlama ve mikro ölçekli deneyleri değerlendirme gibi uygulama ve bağlam temelli sorularda daha başarılı oldukları görülmüştür. Bu çalışma, kimya öğretmeni adaylarının yeşil kimya ve küresel çevre sorunlarına ilişkin kavramsal anlamalarını incelemesi bakımından kimya eğitimi alanına katkı sağlamaktadır.