Probleme Dayalı Öğrenme Yaklaşımı ile İlkokul Üçüncü Sınıf Öğrencilerinin Sürdürülebilir Su Kullanımına Yönelik Tutumlarının Geliştirilmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Hüseyin Köksal
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın amacı, probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ile ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin suya yönelik tutumlarını geliştirmektir. Araştırmada bu amaç doğrultusunda, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 20 üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örnekleme ile belirlenmiştir. Araştırmada ilk olarak İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan bir alt, bir orta ve bir üst sosyoekonomik düzeyi temsil eden üç ilkokul belirlenmiştir. Bu ilkokullardaki tüm üçüncü sınıf öğrencilerine Suya Yönelik Tutum Ölçeği öntest olarak uygulanmış, elde edilen sonuçlara göre su kullanımına yönelik tutum puanı en düşük olan sınıfla eylem araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Suya Yönelik Tutum Ölçeği, odak grup görüşme formu, öğrenci çalışma yaprakları, öğrenci günlüğü, araştırmacı günlüğü, öz değerlendirme formu ve kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Uygulama süreci on hafta sürmüş, bu sürenin sekiz haftasında çalışma grubuna probleme dayalı öğrenme yaklaşımı doğrultusunda su eğitimi verilmiştir. Su eğitimi; su kirliliği, su tasarrufu ve bilinçli su kullanımı olmak üzere üç oturuma göre planlanmıştır. Araştırmanın son haftasında Suya Yönelik Tutum Ölçeği sontest olarak yeniden uygulanmış ve ölçüt örneklemeyle seçilen altı öğrenci ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde Bağımlı Gruplar t-Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre; probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin suya yönelik tutumunu geliştirmede anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre; probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ile öğrencilerin suya ilişkin bilgi düzeylerinin arttığı ve farkındalıklarının geliştiği belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin susuzluğun nedenlerini büyük ölçüde su israfı ve bilinçsiz su kullanımıyla ilişkilendirdikleri ve susuzluğun canlılar ve dünya üzerinde olumsuz etkiler yaratacağını düşündükleri görülmüştür. Öğrenciler, suya erişememe durumunda olumsuz duygular yaşayacaklarını ifade ederken, suyun israf edilmesi veya kirletilmesi gibi durumlara karşı uyarma, tepki gösterme ve çözüm odaklı davranışlar sergileyeceklerini belirtmiştir. Ayrıca, bilinçsiz su kullanımının gelecekte su kıtlığına, canlı yaşamının zarar görmesine ve su kaynaklarının azalmasına yol açacağını düşündükleri, su tasarrufuna yönelik teknolojik araçların gerekliliğinin farkında oldukları ve bu konuda öğrendikleri bilgileri çevreleriyle paylaşma isteği taşıdıkları belirlenmiştir. Bununla birlikte, su tasarrufuna ilişkin davranışların günlük yaşamda uygulanabilir örneklerle somutlaştırıldığı ve öğrencilerin süreç boyunca özellikle su kirliliği, su israfı ve su tasarrufu konularından etkilendikleri sonucuna ulaşılmıştır.