Dijital Kültür Ortamında Üniversite Kütüphaneleri: İstanbul Örneği

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Kemalettin Kuzucu,Hamza Kandur

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dijital kültür, “bilgisayar, İnternet ve akıllı cep telefonlarıyla hızlanmış bilgi iletişiminin bir sonucu olarak ortaya çıkan yeni yaşam biçimi ve bu yaşam biçiminin ürettiği maddi ve manevi değerler bütünü” olarak tanımlanabilir. Dijital kültür, teknoloji ile ilgili birçok sahayı etkilediği gibi Kütüphanecilik disiplinini de etkilemektedir.

Dijital kültürün İstanbul’daki üniversite kütüphanelerine etkilerini araştırmayı ve kütüphane çalışanlarının dijital kültürle ilişkisini bilgi teknolojileri ve sosyal medya bağlamında toplumsal ve meslekî olarak incelemeyi amaçlayan bu tez çalışması, dört bölümden oluşmaktadır:

Birinci bölümde dijital kültür, kavramsal ve tarihsel olarak ele alınmış ve kavramın Bilgi ve Belge Yönetimi alanı ile ilişkisi irdelenmiştir. İkinci bölümde dijital kültür ve dijitalleşmenin kütüphane ve bilgi hizmetlerine etkisi, kütüphanelerin örgüt yapısına, temel unsurlarına, teknik hizmetlere ve kullanıcı hizmetlerine izdüşümleri bakımından ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, 2015 yılı Nisan ayı itibariyle İstanbul’da bulunan toplam kırk yedi üniversite kütüphanesine ilişkin durum ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde, İstanbul’daki üniversite kütüphanelerinde çalışan meslek elemanlarının dijital kültüre ilişkin sosyal ve meslekî tutumlarını ortaya çıkarmak amacıyla insan odaklı bir inceleme yapılmıştır. Çalışma, betimsel tarama modelinde desenlenmiş ve araştırmanın evreni, İstanbul’daki üniversite kütüphanelerinde çalışan meslek elemanları olarak belirlenmiştir.

Çalışmada, İstanbul’daki üniversite kütüphanesi çalışanlarının teknoloji ve dijital kültür algılarının nasıl şekillendiği sorusuna cevap aranmıştır. Katılımcıların cinsiyetleri, yaşları, eğitim durumları, mezun oldukları üniversite ve bölüm, mezun oldukları yıl, meslekî deneyimleri, bilgisayar, İnternet ve sosyal medya kullanımları da göz önünde bulundurularak karşılaştırmalara gidilmiş; bu değişkenlere göre farklı gruplara mensup meslek elemanlarının aynı sorulara verdikleri cevaplar incelenmiştir. Araştırma sonunda, dijital kültür ortamında hizmet veren üniversite kütüphanesi çalışanlarının dijital kültüre ilişkin sosyal ve meslekî tutumlarının söz konusu değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.