Hz. Peygamber Döneminde Devlet ve Piyasa


Prof. Dr. CENGİZ KALLEK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: İbrhim Kâfi Dönmez

Tezin Onay Tarihi: 1989

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Hz. Peygamber döneminde devlet ve mal piyasaları arasındaki ilişkiyi inceleyen eserin “Giriş” bölümünde Mekke Şehir Devleti’nin İslâm öncesi transit ticarette oynadığı kilit role ve bunu gerçekleştirmek için oluşturulan kurumlara ilişkin tarihî bulgular incelenmektedir. Eserin ana bölümünde Hz. Peygamber devrinde tabii şartlarda işleyen bir piyasaya negatif yönde etki edecek her türlü sunî müdahalenin karşısında olunduğu, aşırı kazanç tehlikesi veya karaborsacılık temayülü yaratmaması kaydıyla ticarî mal ve muamelelerin narh ve benzeri devlet müdahalelerinden âzâde kılındığı neticesine varılmaktadır. Ancak mevcut tarihî verilerden hareketle, piyasaya hâkim bazı güçlerin düzeni bozucu sunî müdahalelerde bulunması, serbest rekabeti engelleyip haksız rekabete yol açarak fiyatların sunî olarak artışına sebebiyet veren muamelelere baş vurması durumunda, bunların negatif tesirlerini bertaraf etmek ve piyasayı eski tabii düzenine kavuşturmak üzere bir seri karşı-devlet müdahalesinin kaçınılmaz olabileceği sonucu çıkarılmaktadır. Bunu gerçekleştirebilecek organ olarak da Hisbe teşkilâtının kuruluşu ve işleyişi müesseseler tarihi perspektifinden ele alınmaktadır