Farklı Bileşimlerde Hidroksiapatit Esaslı Biyoseramiklerin Üretimi, Mekanik Özelliklerinin ve Vücuda Uyumluluklarının İncelenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Metal Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Serdar Salman
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada, Across Organics firmasından temin edilen ticari saflıktaki hidroksiapatit
(HA) tozuna ilk olarak ağırlıkça %2.5 ve %5 oranlarında olmak üzere alümina (Al2O3)
ilavesi ile HA-Al2O3 ikili bileşimleri ve daha sonrasında ise oluşturulan HA-Al2O3 ikili
bileşimlerine yine ağırlıkça %0.5, %1.5 ve %2.5 oranlarında olmak üzere seryum oksit
(CeO2), lantanyum oksit (La2O3) ve ytriyum oksit (Y2O3) ilaveleri gerçekleştirilerek üçlü
bileşime sahip biyoseramiklerin üretimi sağlandı. Daha sonrasında ise; farklı sinterleme
sıcaklıklarına ve toz karışım oranlarına bağlı olarak oluşturulan ikili ve üçlü bileşimlerin
matris malzemesi olarak kullanılan HA’ nın mikroyapısal, mekanik ve invitro biyoaktivite
özelliklerine etkileri incelendi.
Sinterlenmiş numunelerin mikroyapısal ve mekanik özelliklerin belirlenmesinde X-ışınları
difraksiyonu (XRD), taramalı elektron mikroskobu (SEM), %boyca kısalma, yoğunluk,
%porozite, %kısmi yoğunluk, ortalama tane boyutu, tane büyümesi için gerekli olan
aktivasyon enerjisinin belirlenmesi, sertlik, kırılma tokluğu, basma ve üç noktadan eğilme
testleri, invitro biyoaktivite özellikleri ise 3, 7, 15 ve 30’ ar günlük bekleme sürelerinde her
gün tazelenmiş olan yapay vücut sıvısında (SBF) gerçekleştirildi.
Matris malzemesi olarak kullanılan ticari saflıktaki HA 1200 ve 1300oC’ lik sıcaklıklarda
dekompoze olmaya başlar. Bu sıcaklıklarda yoğunluk, kısmi yoğunluk, sertlik, boyca
kısalma oranlarında artış olsa da, kırılma tokluğu, basma ve üç noktadan eğilme
dayanımlarının azaldığı gözlemlendi. Ayrıca, mikroyapıda aşırı tane büyümelerine ilaveten
tane içi ve sınırlarında mikroçatlakların olduğu belirlendi.
HA’ e ilave edilen Al2O3 ve diğer oksit seramikler ile oluşturulan ikili ve üçlü bileşimlere
ait XRD analizlerinde, dekompoze olma sıcaklığının 900oC’ ye düştüğü, artan sinterleme
sıcaklıklarına ve Al2O3 oranına bağlı olarak HA-Al2O3 bileşimlerinde dekompoze olma
oranlarının arttığı saptanmıştır. HA-Al2O3 ikili bileşimine katılan diğer oksit seramikler ile
dekompoze olma oranlarında azalmalar belirlenmiştir. Monolitik HA’ e diğer oksit
seramiklerin katılmasıyla, aşırı tane büyümesi ve mikroçatlak oluşumlarının azaltılabileceği
SEM incelemeleri ile ortaya çıkarılmıştır.
Deneyler sonucunda, monolitik HA’ e ait mekanik ve fiziksel özellikler ve ikili, üçlü
bileşimlerle bu özelliklerin nasıl arttığı belirlendi. İnsan vücudunda dayanım gerektirecek
yerlerde kullanılabilecek özelliklere sahip biyoseramikler üretildi.
İn-vitro biyoaktivite incelemeleri neticesinde, en yüksek oranda basma mukavemetine sahip
numunelerin yüzeylerinde apatit tabakalarının oluşumları gözlemlendi. Bu incelemelerde,
biyoaktivitenin monolitik HA ve HA-Al2O3’ ya ilave edilen oksit seramiklerle
artırılabileceği belirlenmiştir.