Klasik Dönem Osmanlı Kumaş Sanatında Sazyolu Üslubu

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Geleneksel Türk El Sanatları Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Sibel Arık

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır

Özet:

ÖZET

“Klasik Dönem Osmanlı Kumaş Sanatında Saz Yolu Üslubu” isimli tezimizde; Osmanlı Saray Sanatı kapsamındaki kumaş sanatında, Klasik Dönem’in en önemli üsluplarından biri olan “Saz Yolu Üslubu” ele alınmıştır.

Çalışmamız 4 ana bölüm altında toplanmıştır:

1.bölümde; Osmanlı İmparatorluğu’nun gelişimi ve en parlak dönemi olan XVI. Yüzyıl dönemi tanıtılmış, İmparatorluğun Klasik Dönem Süsleme Sanatları incelenmiş ve “Saz Yolu Üslubu”nu içeren örnekleriyle görsellenmiştir . Atölyeler; Ehl-i Hiref ve Nakkaşhane hakkındaki bilgiler aktarılmıştır.

2. bölümde; Klasik Dönem’de Şah Kulu isimli sanatkarın meydana getirdiği ve Klasik Dönemin en önemli üsluplarından biri olan Saz Yolu Üslubu, sanat adına kazandırdığı yenilikler ve kendine özgü motifleriyle ele alınmıştır. Motif özellikleri örneklerle açıklanmıştır.

3. bölümde; Klasik Dönem Osmanlı Kumaş Sanatı; “Saray Sanatı” kapsamında ele alınmıştır. Klasik Dönem’de doruk noktasına ulaşan, Kumaş Sanatı’nın; Saray Sanatı kapsamındaki yerinin önemi vurgulanmış ve diğer kültürlerle etkileşimi incelenip, etkileşim faktörleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Kaftan ve diğer kullanım amacına yönelik kumaşlar örnekleriyle görsellenmiş, çeşitlerini tanıtıcı açıklamalar getirilmiştir.

4. ve son bölümde; Klasik Dönem Osmanlı Kumaş Sanatı’nda, Saz Yolu Üslubu kullanılarak desenlendirilmiş olan kumaş örnekleri araştırılıp, desen ve kompozisyon özellikleri ile beraber tanıtılıp aktarılmıştır.

Özetle, Tezimizde ; Klasik Dönem Osmanlı Sanatının tarihsel süreci, bu dönemdeki süsleme sanatları ve uygulama alanları, oluşum sistemi hakkında bilgi verilmiştir. Klasik Döneme damga vuran “Saz Yolu” uslubu tüm oluşumu ve örnekleriyle tanıtılmıştır. Bu dönemde üretilen Osmanlı Kumaşlarında kullanılan “Saz Yolu Uslubu”; kumaşların teknik , desen ve motif özellikleriyle birlikte irdelenmiştir. Özellikle, örneklerde yer alan motif ve komposizyonlar çizimsel olarak çalışılarak bu alanda yapılacak çalışmalara örnek ve kaynak olması amaçlanmıştır.