Öğrenme nesneleri tasarımının öğretmen adaylarının eleştirel, yaratıcı düşünme ve bilimsel süreç becerilerine etkisi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Ahmet Şükrü Özdemir
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmada, öğrenme nesneleri tasarımının matematik öğretmen adaylarının eleştirel, yaratıcı düşünme ve bilim süreç becerilerine etkisinin incelenmesini amaçlanmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu; Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, İlköğretim Matematik Öğretmenliği üçüncü sınıfta okumakta ve Web Destekli Matematik Öğretimi dersini almakta olan birinci ve ikinci öğretim toplam 48 öğretmen adayı öğrenci oluşturmaktadır.
Bu çalışmada, öğrenme nesneleri tasarımının matematik öğretmen adaylarının eleştirel, yaratıcı düşünme ve bilimsel süreç becerilerine etkisini araştırmak amacıyla ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel yöntem (quasi-experimental design) kullanılmıştır. Ön test - son test kontrol gruplu desen çerçevesinde, bağımlı değişkenler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve bilimsel süreç becerileridir. Bu bağımlı değişkenler üzerinde etkisi incelenen bağımsız değişken ise öğrenme nesne tasarımı merkezli yaklaşımdır. Çalışmada bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini incelemek amacıyla kontrol ve deney grupları oluşturulmuştur. Kontrol grubunda müfredatta belirtilen ders içeriğine uygun ve öğretmen merkezli klasik bir yaklaşım izlenirken, deney grubunda öğrenme nesne tasarımı merkezli yaklaşım izlenmiştir.
Araştırmanın verilerinin toplanabilmesi için “Öğretmen Adayı Kişisel Bilgi Formu”, “Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği”, “Yaratıcı Düşünme Ölçeği” ve “Bilimsel Süreç Becerileri Testi” araçlarından yararlanılmıştır. Araştırma modeline uygun olarak yapılan ölçümler sonunda, elde edilen verilen çözümlenmesi ve analizinde bir istatistik paket programı kullanılmıştır. Her bir grup için örneklem genişliği 30’dan küçük (N=24) olduğu ve veriler normal dağılım göstermediği için parametrik özellikte olmayan Mann-Whitney U Testi (gruplar arası karşılaştırmalarda) ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi (grup içi karşılaştırmalarda) kullanılmıştır. Tüm analizler %95 güven aralığında yapılmış ve p<,05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmanın deney grubunu oluşturan öğretmen adayları ile kontrol grubunu oluşturan öğretmen adaylarının (1) eleştirel düşünme eğilimi ölçeği, (2) yaratıcı düşünme ölçeği ve (3) bilimsel süreç becerileri ön test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Son testler incelendiğinde ise; (1) eleştirel düşünme eğilimi ölçeği (U=-4,00, p=,000<,05) ve (2) yaratıcı düşünme ölçeği (U=-1,83, p=,046<,05) son test puanları arasında anlamlı bir fark vardır. Sıra ortalamaları dikkate alındığında, deney grubunun kontrol grubuna göre eleştirel düşünme eğilimi ölçeği ve yaratıcı düşünme ölçeği son test puanlarının daha yüksek olduğu görülmektedir. Ancak analizler sonucunda (3) bilimsel süreç becerileri ölçeği (U=-,322, p=,747>,05) son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Öğrenme nesne tasarımı ile ilgili eğitim alanındaki birkaç tez çalışmasından biri olması, alan yazına yaptığı katkı ve elde edilen bulguları itibariyle araştırmanın önemli olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Öğrenme Nesnesi, Eleştirel Düşünme, Yaratıcı Düşünme, Bilimsel Süreç Becerileri, Matematik Eğitimi