Genetik profillerine göre değerlendirilen erkek maratoncuların beslenme programlarının ve genotip-fenotip korelasyonunun performansa etkisi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Fatma Esra Güneş

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)

Özet:

Amaç: Çalışmanın amacı; dayanıklılık performansına yatkınlık sağlayan polimorfizmler aracılığıyla maratoncuların genetik profillerini değerlendirmek, beslenmenin ve genetik profilin spor performansındaki rolünü saptamaktır.

Gereç Yöntem: Çalışmaya gönüllü 18-45 yaşlarında 23 erkek rekreasyonel maratoncu dahil edilmiştir. Maratoncular genetik testler ile öngörülen genetik profillerine göre “ Dayanıklılık Profili Grubu” ve “ Güç/kuvvet Profili Grubu” olmak üzere iki gruba ayrılarak aerobik performans (VO2max) ve beslenme durumları karşılaştırılmıştır. Katılımcıların DNA’ları bukkal sürüntü örneklerinden elde edilmiş ve beslenme durumları geriye dönük 3 günlük besin tüketim kayıtları ile saplanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Maratoncuların günlük ortanca enerji, protein, karbonhidrat miktarı ve günlük enerjiden gelen yağ yüzdesi sırasıyla, 1791,8 (945,6-2170,4) kkal; 90,2 (50,4-105,8) g; 145,6 (108,2-190,0)g ve %40,0(34,3-45,0) olarak bulunmuştur. Maratonculardan hiçbirinin günlük önerilen enerji ve karbonhidrat alımı değerlerine ulaşamadığı gözlemlenirken, 16 (%69,6) maratoncunun yeterli protein aldığı ve Maratoncuların tamamının günlük önerilen yağ alımından daha fazla yağ tükettiği saptanmıştır. Maratoncuların günlük enerji, besin ögesi ve sıvı alımlarının aerobik performansı (VO2max değeri) etkilemediği (p>0,05), genetik skorlarının ise %31,5 oranında etkilediği saptanmıştır (p= 0,000)

Sonuç: Maratoncuların besin tüketimlerinin aerobik performansı etkilemediği belirlenmiştir. Genetiğin ise aerobik performansı yaklaşık 1/3 oranında etkilediği saptanmıştır. Genetiğin ve beslenmenin aerobik performansa etkisinin daha büyük örneklem gruplarında değerlendirilmesi gerektiği düşünülmüştür.

Anahtar kelimeler: Dayanıklılık, Performans, Maraton, Genetik, Beslenme