HARP VE DENİZALTI FİLO BAĞLISI GEMİLERDE İÇ MEKÂN TASARIMI VE DONATI ORGANİZASYONU
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık Anasanat Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Hakkı Tonguç Tokol
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Denizler, tarihi boyunca insanlık için vazgeçilmez bir hayat sahası olmuştur. Denizlere hâkim olan dünyaya hâkim olur inancıyla İlk Çağ'dan günümüze dek birçok deniz savaşı yaşanmıştır. Bu savaşlarda kullanılmak üzere ilk başlarda basit ahşap sandallar kullanılırken zamanla sanayi ve teknolojik gelişmelere paralel olarak kullanılan deniz araçları gelişmiş ve çeşitlenmiştir. Görev tanımları gereği bayrağını taşıdığı ülkenin milli güvenlik ve savunma hizmetlerini yerine getiren harp gemileri; görevini icra ederken barındırdığı askeri personel için çalışma ve yaşam alanı da sunmaktadır. Bu çalışma; harp gemilerinde görevli personelin yaşam alanlarının hem savaş hem deniz şartlarına karşı barındırdığı farklı tasarım gereksinimleri ve bu unsurların belirlediği tasarım kriterlerini analiz etmek amacıyla hazırlanmıştır. Harp gemileri konusunda yapılan çalışmaların, iç mimarlık disiplini kapsamında sınırlı kaynak sunması nedeniyle konuyla ilgili referans bir kaynak oluşturması amacı konunun seçiminde etkili olmuştur. Bu amaçla ilk bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı, sınırlılıkları ve çalışmada kullanılan yöntem anlatılmıştır. İkinci bölümde, harp gemilerinin genel tanımı verilerek gemicilik ve denizcilik tarihinin İlk Çağ'dan günümüzde dek geçirdiği süreçten bahsedilmiştir. Ardından harp gemileri muharip sınıf ve yardımcı sınıf olarak gruplandırılarak, bu gruba dâhil olan tüm askeri gemilerin tanımı yapılmıştır. Üçüncü bölümde, harp gemilerinin tasarımına etki eden kriterler anlatılmıştır. Bu kriterler; geminin boyut, deplasman gibi teknik özellikleri, askeri hiyerarşik düzen, ergonomik ve antropometrik ölçüler, aydınlatma, havalandırma, iklimlendirme, titreşim ve gürültü düzeyleri, yalıtım gereksinimi, gemide var olan hareketlilik durumu olarak belirlenmiştir. Bu başlıklar altında belirli kurum ve kuruluşların belirlediği standart değerler verilmiştir. Çalışma kapsamında incelenen harp filo envanterinde yer alan fırkateyn, korvet ve hücumbotlar ile denizaltı filoda yer alan denizaltı gemilerine ait yaşam mahallerine ilişkin anlatımlara dördüncü bölümde yer verilmiş ve anlatımlar görsellerle desteklenmiştir. Standartlar ve kriterlerin belirlediği tasarım anlayışı ile planlanan harp gemileri yaşam mahallerine ilişkin aktif görevde olan örnek korvet ile denizaltı incelenmiştir. Saptanan verilere, sonuç bölümünde yer verilmiştir.