Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Türkiye
Tez Danışmanı: Ayşe Yelda Başaran, Ali Metin Esen
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Diffüz koroner arter hastalığı (KAH) olumsuz kardiyovasküler olayların önemli bir prediktörüdür. Çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT), KAH genel yaygınlığını ve medikal tedavinin etkinliğini değerlendirmede intravasküler ultrasona (IVUS) göre daha değersiz olmakla birlikte ilgi çekici bir noninvaziv alternatif gibi gözükmektedir. Bununla birlikte radyasyon maruziyeti, yüksek maliyet, iyotlu intravenöz kontrast ajanların kullanımı ve kontrast ilişkili problemler ÇKBT'nin klinik pratikte yaygın kullanımını kısıtlamaktadır.
Endotel disfonksiyonu, aterosklerotik plak ilerleme göstermeden önce çok erken evrelerde dahi, aterosklerotik süreç boyunca her adımda rol oynar. Brakial arter akım aracılı dilatasyon (AAD) endotel disfonksiyonunun iyice çalışılmış bir ölçüm şekli olup kardiyovasküler riskin değerlendirilmesinde faydalıdır. Benzer olarak, artmış karotid arter intima-media kalınlığı (KIMK), aterosklerozun erken aşamasını yansıtır ve koroner ateroskleroz yaygınlığıyla ve kardiyovasküler risk ile koreledir. İlave olarak, daha önce plazma Asimetrik Dimetilarginin (ADMA), high sensitif CRP (hsCRP) ve homosistein seviyeleri artmış kardiyovasküler olay riski ile ilişkili bulunmuştur.
Bu çalışmanın amacı, daha önce konvansiyonel koroner anjiografide normal koroner arterler tespit edilmiş olmasına rağmen ÇKBT'de koroner plaklar saptanan hastaların öngörülmesinde brakial arter AAD, KIMK, plazma ADMA, hsCRP ve homosistein seviyelerinin klinik kullanılabilirliğini araştırmaktı.
Konvansiyonel anjiografisinde normal koroner arterler tespit edilen 35 hasta çalışmaya alındı. Venöz kan örnekleri ÇKBT işleminden önce bir gecelik açlığın ardından alındı. Plazma ADMA, hsCRP ve homosistein seviyeleri uygun tekniklerle ölçüldü. Brakial arter AAD ve KIMK koroner anjiografi sonrası 72 saat içinde ölçüldü. Sonrasında bu 35 hastaya herhangi bir koroner plak varlığını göstermek amacıyla ÇKBT görüntüleme uygulandı. 18 hastada hiç koroner plak saptanmadı ve bu grup normal koroner arter (NKA) grubu olarak belirlendi. Kalan 17 hasta koroner anjiografileri normal izlense de ÇKBT'de koroner plaklar saptandığı için 'gizli KAH' grubu olarak belirlendi. Bu çalışmaya iki tane de kontrol grubu alındı. Birinci kontrol grubu anjiografik olarak kanıtlanmış 19 hastayı içeriyordu (aşikar KAH). İkinci kontrol grubu ise kardiyovasküler semptom ve bulgu göstermeyen ve bilinen risk faktörü de olmayan 19 sağlıklı bireyi (sağlıklı grubu) içeriyordu.
Sağlıklı kontrol ve NKA grubunda AAD ölçümleri gizli ve aşikar KAH grubundaki değerlerden anlamlı olarak daha fazlayken (p<0.001, tüm karşılaştırmalar için), buna karşılık gizli KAH grubu aynı zamanda aşikar KAH grubundan anlamlı olarak daha fazla AAD'a sahipti (p=0.022). Aşikar KAH grubu NKA ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak daha yüksek KIMK değerlerine sahipti (p=0.001 ve p=0.016, sırasıyla). ROC eğrisi analizinde KAH hastalarını öngörmede cut off değeri olarak AAD için <%8 (%94 duyarlılık, %73 özgüllük) ve KIMK için >0.65 cm (%72 duyarlılık, %62 özgüllük) belirlendi. İlave olarak plazma ADMA ve homosistein seviyeleri gizli KAH grubunda, NKA grubundaki değerlere göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.001 ve p=0.012, sırasıyla). Serum hsCRP seviyeleri de gizli KAH grubunda NKA grubuyla karşılaştırıldığında daha yüksekti, ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.198). ADMA seviyesi, homosistein seviyesi ile pozitif korelasyon gösteriyordu (r=0.41, p=0.013). ROC eğrisi analizi, gizli KAH ve NKA grubunu ayırmada laboratuar parametreleri arasında ayırıcı gücü en fazla olanın plasma ADMA seviyesi olduğunu gösterdi. Eğri altında kalan alan 0.80 (CI 0.66-0.95, p=0.002) idi. ADMA için 0.71 μmol/l cut off değeri gizli KAH grubunu %76 duyarlılık ve %67 özgüllük ile öngördü.
Aterosklerotik koroner plaklar konvansiyonel koroner anjiografi ile normal koroner arterler izlenen hastalarda dahi görülebilirler. ÇKBT bu gizli koroner plakların saptanması için kullanılabilecek ilgi çekici bir yöntemdir. Brakial arter AAD, KIMK, plazma ADMA, hsCRP ve homosistein subklinik aterosklerozu öngörmek için faydalı parametrelerdir. Bu parametreler ÇKBT işlemi öncesi KAH açısından yüksek riskli bireylerin seçilmesi için, konvansiyonel kardiyovasküler risk faktörlerinin tamamlayıcısı olarak kullanılabilirler.