Hastaların ameliyathanede bekleme sürelerinin bekleme hattı (kuyruk) modeli ile incelenmesi


Arş. Gör. Dr. ÇAĞLA ISLATTI MUTLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik (Tezli) YL, Türkiye

Tez Danışmanı: Manar Aslan

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Hastaların kuyrukta beklemesi ve bekleme sürelerinin oluşması kalite göstergelerini etkilemektedir. Bekleme sürelerinin özellikli birim olan ameliyathanelerde oluşması önemini yükseltmektedir. Kanıta dayalı ölçümlerle sonuçları değerlendirmek, iyileştirme çalışmaları yapmak ve ölçümleri tekrarlamak hizmet sunumunun kalitesini arttırmaktadır. Kuyruk modeli bekleme sürelerinin azaltılmasında, mevcut durumun görülerek optimum kaynağa karar verilmesinde yöneticilere yardımcı olmaktadır. Hastaların cerrahi operasyon uygulanmak için kliniklerinden ayrılıp operasyon sonuçlandığında kliniklerine dönene kadar geçirdikleri sürecin izlenmesi, süreç sonucunda harcadıkları bekleme sürelerinin ve bekleme sürelerini ortaya çıkaran nedenlerin belirlenmesi amacıyla gözlemsel ve tanımlayıcı tipte yapılan araştırmada kavramsal boyutta kuyruk modelinden yararlanılmıştır. En yoğun cerrahi klinikler olarak seçilen genel cerrahi, KBB ve ortopedi ameliyatları örneklemi oluştururken araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formları kullanılarak gözlem yoluyla bekleme süreleri ve bekleme nedenleri belirlenmiştir. Ameliyathane sürecine ilişkin yaşanılan ortalama bekleme süreleri T1 alanında 5,49±1,50 dakika, T2 alanında 1,20±1,12 dakika, T3 alanında 31,68±24,04 dakika, T4 alanında 10,37±16,68 dakika, T5 alanında 2,37±5,55 dakika, T6 alanında 111,41±81,97 dakika, T7 alanında 2,30±1,97 dakika, T8 alanında 25,00±15,79 dakika ve T9 alanında 5,99±1,23 dakika iken ameliyat sürecinde geçirilen süre 188,08±87,11 dakikadır. Ameliyathane doluluk oranı ortalama %62,01±21,47 olarak bulunmuştur. Bekleme sürelerinin oluşmasında etkili olan bekleme nedenleri, alanlara ilişkin görülme sıklığı değişmekle beraber ekibin mesaiye gelmesi, ameliyat odası temizliği, masa, malzeme, ekip hazırlığı, doktor, anestezist, personel, asansör kaynaklı, önceki operasyonun bitmemesi olarak gözlemlenmiştir. Bekleme süresi ve nedenlerine ilişkin bölümlere, ameliyat türüne, masasına, sırasına göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ameliyathanede bekleme süresi ve nedenlerini içeren ayrıntılı veriler sunan çalışmanın literatüre katkı sağlayarak gelecek araştırmalara yol göstereceği ve bekleme sürelerinin ortadan kaldırılması için kurumlara temel oluşturacağı düşünülmektedir.