Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji, Türkiye
Tez Danışmanı: Sırrı Kar
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Keneler tüm aktif dönemlerinde yaşamsal
faaliyetlerini sürdürebilmek için sıcak ya da soğukkanlı canlılardan kan emmek
zorunda olan ve kan emme esnasında birçok hastalığı aktarma yeteneğine sahip
olan ektoparazitik artropodlardır. Kenelerin kan emerken aktardıkları en önemli
insan hastalıklarından biri Kırım-Kongo kanamalı ateşidir (KKKA). İlgili
hastalığın vektörlüğü ile ilgili Dünya üzerinde tanımlanmış birçok kene türü
olmasına rağmen; Türkiye’de bu hastalıktan sorumlu tür Hyalomma marginatum’dur. Bu tezde, Trakya’nın KKKA açısından önemli
bir bölgesi olan Yıldız dağlarının Güneye bakan yamaçlarında bulunan kene
türlerinin ortaya konulması ve KKKA vektörü olan H. marginatum’larda KKKA virüs varlığının araştırılması hedeflenmiştir.
Bu tezde, Trakya’nın KKKA açısından önemli bölgelerinden sahadan aç keneler
toplanmış, türleri tanımlanmış ve toplanan kene türlerinden 200 adet H. marginatum ergini seçilerek viral RNA
ekstraksiyonu gerçekleştirilmiştir. Elde edilen RNA’lar KKKA özgü primerler ile
polimeraz zincir reaksiyonuna sokulmuştur. Pozitif çıkan örneklerden 9 tanesi
seçilmiş ve dizi analizleri yapılarak en yakın oldukları virüs suşları
belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Trakya’nın KKKA açısından önemli
olan bölgelerinde Dermacentor marginatus,
Dermacentor sp. larva, Hyalomma aegyptium, Hyalomma marginatum,
Haemaphysalis inermis, Haemaphysalis parva, Haemaphysalis punctata,
Haemaphysalis sp. nimf, Ixodes
acuminatus, Ixodes ricinus, Ixodes sp. nimf, Rhipicephalus bursa, Rhipicephalus turanicus türlerine
rastlanmıştır. Seçilen H. marginatum’lar
ile yapılan analizlere göre bölgedeki vektör kenelerde virüs %51,5 oranında
pozitif çıkmıştır. Dizi analiz sonuçlarına göre bölgede hastalıktan sorumlu
virüs suşları genellikle Kosovo-Hoti suşuna %99 benzer bulunmuştur. Sadece 1
suş Türkiye’de ilk kez Stavropol izolatına %98 benzer bulunmuştur.