BİR İLETİŞİM FORMU OLARAK BİLGİSAYAR OYUNLARINDA "AUTEUR OYUN" KURAMI


Doç. Dr. YAVUZ DEMİRBAŞ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mukadder Çakır

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez auteur kuramının bilgisayar oyunlarına uyarlanabilirliğini ve uygulanabilirliğini incelemektedir. Auteur kuramı geçmişte eleştirel bir yöntem olarak sanat yapıtlarını incelemek için kullanılmıştır ve oyunlara da uygulanması mümkündür. Bilgisayar oyunları sadece eğlence amaçlı kullanılan metalar değildir. Oyunların sanat yapıtı olarak değerlendirilmesi de mümkün olabilir. Bu çalışma, oyunları, popüler sanat alanında tanımlamakta ve oyunların simülasyon, yazılım, kural temelli sistem gibi farklı boyutlarını sanatsal olarak potansiyelleri doğrultusunda ele almaktadır. Sanat ve bilgisayar oyunları ilişkisinin bu analizi sanat yapıtlarının farklı değerlendirme ölçütlerine ve oyunların farklı yaklaşımlarla sanatsal değerlerine odaklanmaktadır. Bu çalışmamda sanat ve bilgisayar oyunu ilişkisini ele aldıktan sonra, auteur kuramının temel kavramları ve tarihsel arka planını sunuyorum. Film sanatçısı olarak auteur üzerine kuramları inceliyorum. Kuramdaki değişiklikler, kuramın farklı zaman ve mekânlardaki etkileri, farklı kullanımları da auteur kavramının sınırlarını çizmek maksadıyla sunulmaktadır. Auteur kuramının bilgisayar oyunları alanına etkisi ve oyun üretimine dair auteur kuramları da bu tezin kapsamı içindedir. Oyun üreticilerini auteur statüsüne yükseltme fikrini eleştirerek, auteur kuramını eleştirel bir yöntem olarak kullanmayı öneriyorum. Oyunlarda auteur’ü “dahi sanatçı” olarak tanımlamak yerine, oyun-gerçeklik ilişkisinin yeniden gözden geçirilmesini öneriyorum. Daha sonra auteur oyun eleştirisini kurarken bilgisayar oyunlarının ifade aracı olarak kullanımının olanaklılığını, anlatısal ve biçimsel özelliklerini inceliyorum. Auteur kuramının kökenlerinden farklı olarak bilgisayar oyuncusunun auteur olarak imkânlılığı da bu tez içinde tartışılmaktadır. Auteur kuramının yeniden kavramsallaştırılmasının ardından, bu eleştirel yöntemin bilgisayar oyunlarına nasıl uygulanabileceği gösterilmektedir. Gonzalo Frasca örnek vaka olarak ele alınmış ve oyunları auteur oyun eleştirisi ile analiz edilmiştir. Bu eleştiride hem auteur’ün kontrolünde estetik değişkenler olarak oyun öğeleri, hem de Frasca’nın kendi yazılarındaki oyunlara dair perspektifi ve yöntemleri kullanılmıştır.