MARMARA ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ RESİM-İŞ EĞİTİMİ ANABİLİM DALININ TARİHİ SÜRECİNİN İNCELENMESİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Avni Öztopçu, Prof. Dr. Levent Deniz
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu tezin amacı, Atatürk Eğitim Fakültesi Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı'nın gelişimini çeşitli yönlerden inceleyerek bir monografi oluşturmaktır. Çalışma kapsamında, bölümün yapısal gelişimi, öğretim elemanı ve yönetici kadrosu, eğitim programları, faaliyet çeşitleri ve öğrenci profilinin yıllara göre değişimi analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, sosyal, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirlik boyutları açısından değerlendirilmiştir. Monografik yöntemle yürütülen bu çalışmada, tarihsel ve nicel yöntemler de kullanılmıştır. Veriler, Atatürk Eğitim Fakültesi arşivleri, kişisel arşivler, kitaplar, dergiler, eğitim programları ve sosyal medya aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizi sürecinde, veri azaltma, veri görüntüleme ve sonuç çıkarma/doğrulama stratejileri kullanılmış olup veri, metodolojik ve teori üçgenlemesi yöntemleri uygulanarak, bulguların doğruluğu ve kapsamlılığı sağlanmıştır. Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı (AEF-RİEABD) yıllar içinde yapısal, kadro, müfredat, faaliyetler ve öğrenci profili açısından birçok değişim yaşamıştır. İlk yıllarında fakülte ve diğer bölümlerle daha bağlantılıyken, zamanla bu bağların zayıfladığı gözlemlenmiştir. Atölye çeşitliliği ve detaylandırılması yıllara göre değişmiş, 2024 yılında öğretim elemanı odaları gibi spesifik mekanlar eklenmiştir. Öğretim elemanı sayısında 2000'li yıllardan itibaren genel bir düşüş görülmüştür. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü ve İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi mezunları yönetimde ağırlıklı yer alırken, 2006'dan sonra bu durum değişmiştir. Müfredatta ise 1980-2022 yılları arasında büyük değişiklikler yapılmış, seçmeli dersler artmıştır. AEFRİEABD, çevresel, toplumsal ve ekonomik sürdürülebilirliği teşvik eden çeşitli faaliyetler yürütmüş, özellikle videokoridor, okuma salonu ve online sanat projeleri dikkat çekmiştir. Öğrenci profiline bakıldığında 2004-2022 yılları arasında daha çok kız öğrenciler yerleşmiş ve genel olarak dört yılda mezun olmuşlardır. Bölge olarak Marmara ve Güneydoğu Anadolu'dan gelen öğrenciler ağırlıkta olmuş, son yıllarda başvuran öğrenci sayısında azalma yaşanmıştır. Müfredat değişiklikleri, faaliyet çeşitliliği ve öğrenci profilindeki değişiklikler, bölümün sürdürülebilir gelişimi açısından önemli ipuçları sunmuştur.
Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalının yapısal değişimi, mekansal kullanım ve fakültenin diğer bölümleriyle olan etkileşimlerin arşiv belgeleri, bina planları ve anketler kullanılarak detaylı incelenebilir. Bölümün diğer bölümlerden zaman içinde duvarlar ile bölünerek soyutlanması sürdürülebilir gelişime etkileri, tarihsel analizler ve mülakatlarla araştırılabilir. Öğretim elemanı ve yönetici kadrosundaki değişim, akademik unvan ve mezun olunan okullara göre analiz edilerek incelenebilir. Bu, akademik kadronun gelişimi ve sürdürülebilir gelişme üzerinde etkili olan faktörleri ortaya koyabilir. Eğitim programlarının evrimi, dokümanlar ve akademisyenlerle yapılacak görüşmelerle incelenerek, değişikliklerin nedenleri ve sonuçları analiz edilebilir. Seçmeli derslerin sayısındaki artışın öğrenci başarısı üzerindeki etkisi, anket ve başarı verileriyle değerlendirilebilir. Yürütülen faaliyetlerin öğrenci gelişimi üzerindeki etkisi, performans ve memnuniyet anketleriyle ölçülebilir. Sürdürülebilir gelişmeye yönelik faaliyetlerin etkisi, raporlar ve mülakatlarla araştırılabilir. Öğrenci profilinin değişimi, cinsiyet, mezun olunan lise türü ve coğrafi dağılım gibi değişkenler üzerinden analiz edilebilir. Sürdürülebilir gelişimin ekonomik, çevresel ve toplumsal boyutları, finansal kaynak kullanımı, çevre dostu malzeme kullanımı ve toplumsal katkılar açısından incelenebilir. Karma araştırma yöntemleri, nitel ve nicel veriler kullanılarak, bölümün sürdürülebilir gelişimini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeye olanak sağlar. Bu yaklaşımlar, bölümün uzun vadeli başarı ve etkilerini anlamamıza yardımcı olabilir.