Akut koroner sendromlu hastalarda sağlığı geliştirme modeli temelli eğitimin etkinliği

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Şule Alpar

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma akut koroner sendrom geçiren hastalarda Sağlığı Geliştirme Modeli temel alınarak gerçekleştirilen sağlığı geliştirme eğitiminin; hastanın sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını kazanma durumu, ilaca uyumu ve öz yeterliliği üzerine etkisini incelemek amacıyla ön-test son-test kontrol gruplu deneysel araştırma tipinde yapıldı. Gereç ve yöntem: Araştırma bir üniversite hastanesinin kardiyoloji kliniğinde AKS tanısı ile yatan 101 hastada Ağustos 2018- Kasım 2019 tarihleri arasında yürütüldü. Veriler Hasta izlem Formu, Sağlıklı Yaşambiçimi Davranış Ölçeği-2 (SYBDÖ-2), Genel Öz-yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ), İlaca Uyum Hakkında İnançlar Ölçeği (İUHİÖ) ve Kontrol İzlem Formu kullanılarak toplandı. Kontrol grubunudaki hastalara rutin prosedürler uygulanırken, deney grubundaki hastalara sağlığı geliştirme eğitimi verildi. Bulgular: İlk izlemde kontrol grubunun SYBDÖ-2 puanı deney grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p= 0,000), GÖYÖ ve İUHİÖ yarar algısı alt boyutu puanları arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Son izlem verilerinde ise deney grubunun SYBDÖ-2, İUHİÖ yarar alt boyutu ve GÖYÖ puanı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Gruplar kendi içinde karşılaştırıldığında son izlemde deney grubunun SYBDÖ-2 ve İUHİÖ yarar algısı puanının anlamlı derecede artığı (p<0,050); kontrol grubunun ise İUHİÖ engel algısı alt boyutu puanın artarak (p=0,149) ilaca uyumunun azaldığı ve GÖYÖ puanının düştüğü (p=0,001) tespit edildi. Sonuç: Sağlığı geliştirme eğitimi sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını kazandırmada, ilaca uyumu ve öz yeterlilik düzyini artırmada etkin bir yöntem olarak bulundu. Anahtar kelimeler: akut koronner sendrom, sekonder koruma, sağlığın geliştirilmesi, yaşam tarzı değişikliği, hasta eğitimi