İstanbul'da Ixodes ricinus türü kenelerde Lyme Borreliozis varlığı, yayılışları ve biyogüvenlik riskleri


Dr. Öğr. Üyesi GÜRKAN AKYILDIZ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Sağlık Bilimleri AnaBilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Ayşen Gargılı Keleş

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Lyme Borreliozis, ABD ve Avrupa’da en fazla görülen kene kaynaklı hastalıklardan birisi olup, Ixodes ricinus tür kompleksine ait keneler tarafından aktarılmaktadır. Türkiye’de de bu tür kompleksine ait kenelerin varlığı bilinmekte ve İstanbul’da da sıklıkla karşılaşılmaktadır. İstanbul’da kene tutma vakalarının en büyük sorumlusu I. ricinus tür kompleksine ait kenelerdir. Bu tezde İstanbul’daki I. ricinus tür kompleksine ait kenelerde Lyme borreliozis (LB) etkeni olan Borrelia burgdorferi sensu lato (s.l.) bakterisinin moleküler yöntemler ile aranması ve bölgedeki Lyme borreliozis risk durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve yöntem: Tez çalışması için belirlenen bölgelerde bahar ve yaz aylarında bayraklama yöntemi ile kene örnekleri toplanmış, morfolojik tür tayinleri gerçekleştirilmiş ve DNA ekstraksiyonları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen DNA’lar ve B. burgdorferi s.l. özgü 16s rRNA, 5s-23s ITS ve flaB geni primerleri kullanılarak PCR işlemi gerçekleştirilmiştir. Seçilen PCR ürünleri Sanger DNA dizileme yöntemi ile dizilenmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak B. burgdorferi s.l. türleri filogenetik ağaçta gösterilmiştir.

Bulgular: Elde edilen bulgulara göre toplanan I. ricinus türü kenelerde, B. burgdorferi s.l. gen bölgelerine göre %32,84-22,39 olmak üzere değişen oranlarda B. burgdorferi s.l. pozitifliği elde edilmiştir. Dizi analizi ve filogenetik ağaç sonuçlarına göre seçilen pozitif örneklerin tamamının LB ile ilişkili grupta olduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Bu tez çalışması ile İstanbul ilinde geniş alanda yapılan kene örneklem çalışması sonucunda bölgenin LB riski altında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca B. burgdorferi s.l. içinde bulunan B. turdi Türkiye’de ilk kez rapor edilmiştir.