Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Sağlık Bilimleri AnaBilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Ayşen Gargılı Keleş
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Lyme Borreliozis, ABD ve Avrupa’da en fazla görülen kene kaynaklı
hastalıklardan birisi olup, Ixodes ricinus tür kompleksine ait keneler
tarafından aktarılmaktadır. Türkiye’de de bu tür kompleksine ait kenelerin
varlığı bilinmekte ve İstanbul’da da sıklıkla karşılaşılmaktadır. İstanbul’da
kene tutma vakalarının en büyük sorumlusu I. ricinus tür kompleksine ait
kenelerdir. Bu tezde İstanbul’daki I. ricinus tür kompleksine ait
kenelerde Lyme borreliozis (LB) etkeni olan Borrelia burgdorferi sensu lato (s.l.)
bakterisinin moleküler yöntemler ile aranması ve bölgedeki Lyme borreliozis
risk durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem:
Tez çalışması için belirlenen bölgelerde bahar ve yaz
aylarında bayraklama yöntemi ile kene örnekleri toplanmış, morfolojik tür
tayinleri gerçekleştirilmiş ve DNA ekstraksiyonları gerçekleştirilmiştir. Elde
edilen DNA’lar ve B. burgdorferi s.l. özgü 16s rRNA, 5s-23s ITS ve flaB
geni primerleri kullanılarak PCR işlemi gerçekleştirilmiştir. Seçilen PCR
ürünleri Sanger DNA dizileme yöntemi ile dizilenmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak
B. burgdorferi s.l. türleri filogenetik ağaçta gösterilmiştir.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre toplanan I. ricinus türü kenelerde, B.
burgdorferi s.l. gen bölgelerine göre %32,84-22,39 olmak üzere değişen
oranlarda B. burgdorferi s.l. pozitifliği elde edilmiştir. Dizi analizi
ve filogenetik ağaç sonuçlarına göre seçilen pozitif örneklerin tamamının LB
ile ilişkili grupta olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Bu tez çalışması ile İstanbul ilinde geniş alanda yapılan kene örneklem
çalışması sonucunda bölgenin LB riski altında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca B.
burgdorferi s.l. içinde bulunan B. turdi Türkiye’de ilk kez rapor
edilmiştir.