Yılmaz P. (Yürütücü), Özbay Ö.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2021 - 2023
Deri endüstrisinde tuzlama işlemi mikroorganizma faaliyetlerini önlemek amacıyla ham
derilere uygulanmaktadır. Tuzlanmış derilerin kaybettiği suyu ve eski yumuşaklığını geri
kazanması amacıyla bu deriler için ıslatma işlemi gerçekleştirilmektedir. Islatma
sıvısında fazlaca bulunan organik yük, tuz ve dışkı nedeniyle ıslatma sıvısı bakterilerin
gelişmesi için uygun bir ortam oluşturmaktadır. Deri üzerinde gelişen bakteriler bu
derilerde önemli zarara neden olmaktadır. Bu çalışmamızda, ıslatma sıvısı numunelerinin
pH ve tuz değerleri tespit edilmiştir. Islatma sıvısı numunelerindeki toplam haloversatil
bakterilerin sayısı, proteolitik haloversatil bakterilerin ve lipolitik haloversatil
bakterilerin toplam sayıları belirlenmiştir. Bu ıslatma sıvısı numunelerinden enzim
(amilaz, kazeinaz, lipaz, ksilanaz, selülaz, proteaz, DNaz, pullulanaz, üreaz, oksidaz ve
katalaz) üreten haloversatil bakteriler izole edilmiş ve 16S rRNA gen dizi analizi ile
tanımlanmıştır. Farklı amino asit ve şeker kaynaklarının kullanımı gibi metabolik
aktiviteleri test edilmiştir. Ayrıca enzim üreten haloversatil bakterilerin deri yapısına
verdiği hasar taramalı elektron mikroskobu kullanılarak incelenmiştir. Örneklerin pH
değerleri 8.80-9.30, tuzluluk oranları ise %3.5-5.5 olarak belirlenmiştir. Toplam
haloversatil bakteri sayısı 3.8×104
-1.6×106
kob/ml, toplam proteolitik ve lipolitik
haloversatil bakteri sayıları ise sırasıyla 1.2×104
-5.8×105
kob/ml ve 6.3×104
-4.6×105
kob/ml olarak saptanmıştır. Örneklerden beş farklı türe ait (Terribacillus halophilus,
Brevibacterium luteolum, Bacillus australimaris, Bacillus siamensis ve Bacillus
mojavensis) altı adet haloversatil bakteri izole edilmiştir. İzolatlar tarafından proteaz
(%83), lipaz (%83), kazeinaz (%67), amilaz (%50), selülaz (%17) gibi çeşitli enzimler
üretildiği belirlenirken; hiçbir izolatın ksilanaz, DNaz, pullulanaz ve üreaz enzimlerini
üretmediği tespit edilmiştir. İzolatlar tarafından farklı şeker kaynakları [laktoz (%100),
D-(+)-dekstroz (%100), miyo-inositol (%100), D-(+)-selobiyoz (%100), adonitol (%100),
D-(-)-salisin (%100), dulsitol (%100), D-mannoz (%100), ksilitol (%83), L-(+)-arabinoz
(%83), D-(-)-fruktoz (%67), D-mannitol (%67), D-(+)-trehaloz (%67), D-(-)-riboz (%50),
D-(+)-melezitoz (%33) ve sükroz ( %17)] ve farklı amino asit kaynakları [L-serin(%100),
L-glutamik asit (%67), DL-fenilalanin (%67), trans-4-hidroksi-L-prolin (%67), L -prolin (%67), glisin (%50), L-ornitin (%50), L-aspartik asit (%33), L-fenilalanin (%33),
L-arjinin (%17), L-histidin (%17), L-lizin (%17), L-treonin (%17)] kullanılmıştır.
D-sorbitol, D-(+)-galaktoz, maltoz, D-(+)-ksiloz ve L-tirozin, D-(+)-melibiyoz, L-sistin,
lösin, L-izolösin, L-metiyonin, L-valin, L-alanin kaynaklarının ise hiçbir izolat tarafından
kullanılmadığı tespit edilmiştir.