Akademik Veri Yönetim Sistemi
Şahinöz M. Z. (Yürütücü), Özer E. B., Yuca H.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2022 - 2023
Bitkiler insanlık tarihi var olduğu günden bu yana başta deneme yanılma yoluyla; bilim geliştikçe de kanıtlanmış tıbbi etkileri doğrultusunda koruyucu ve tedavi edici olarak kullanılmışlardır. Halk arasında yaygın kullanılan ve yöreden yöreye değişiklik gösteren bitkisel tedavi yaklaşımlarının bilimsel olarak kanıtlanması gerekir. Zamanla yeni sentezlenen ilaçlarla önemlerini yitirmişler gibi gözükseler de hali hazırda birçok ilaç, bitkisel kökenli olup moleküllerin geliştirilmesiyle ortaya çıkarılmıştır. Son dönemlerde özellikle insanların daha doğal tedavilere yöneldiği, tıbbi ve aromatik bitkilerin de çeşitli hastalıklar için profilaktik ve semptomatik olarak aromaterapide, fitoterapide veya destekleyici açıdan gıda takviyesi preparatlarının içeriğinde sıklıkla kullanılmaya başlandığı göze çarpmaktadır. Bu projede günlük hayatta karşımıza sıkça çıkan Diabetes Mellitus (DM) hastalığına karşı Prunus laurocerasus’un farklı kısımlarının alfa-glukozidaz inhibitör etkilerini araştıracağız. Aynı zamanda metabolizasyon olaylarında doğal olarak meydana gelen oksidatif strese karşı, çalışacağımız bitkinin antioksidan etkilerini inceleyeceğiz. Diyabet tip 2 hastalığı pankreasın beta hücrelerinde bir sorun olmamasına ve vücutta yeterince insülin sentezlenmesine rağmen reseptörlerden yanıt alınamamasıyla ortaya çıkan patolojik bir durumdur. Tip 1 olanı dışarıdan insülin takviyesiyle çözümlenebilirken tip 2 diyabetin neden oluştuğuna dair bilim camiası henüz net yanıt verebilmiş değildir. Öte yandan canlılarda kimyasal süreçler, özellikle oksitlenme; yağların yıkımı sırasında serbest radikallerin oluşmasına neden olur. Bunlar kararsız olup moleküller ile kolayca tepkimeye girebilir ve canlıya ciddi zararlar verebilir. Dolayısıyla antioksidan etkinliği bilimsel açıdan kanıtlanmış bir bitkinin tedavi amacıyla kullanılabilmesi araştırmaya değer bir konudur. Rosaceace familyasından Prunus laurocerasus yurdumuzda özellikle Trabzon ve Rize çevrelerinde yetişmekte olup bir ılıman iklim bitkisidir. Hakkında antioksidan, antihiperglisemik, antihipertansif, antikanser ve daha birçok açıdan çalışma bulunan bu bitkinin kendi içerisinde hangi kısmının alfa-glukozidaz enzim inhibisyonu kabiliyeti ve antioksidan etkisi açısından daha etkili olduğu üzerine bir çalışma mevcut değildir. Bu kapsamda bitki; tohum, gövde kabuğu, meyve, yaprak ve köklerinin metanollü ekstreleri hazırlanarak ayrı ayrı alfaglukozidaz enzim aktivitesi ve antioksidan etkisi açısından incelenecek olup diyabette ve oksidasyonda hangi kısmının kullanılmasının daha yararlı olacağı belirlenecektir. Bu da çalışmamızın farklılık ve özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Bu proje önerisi kapsamında; Prunus laurocerasus bitkisinin farklı kısımlarının alfa-glukozidaz inhibisyon aktivitesi ve antioksidan özelliği açısından değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma, bir öğretim üyesi danışmanlığında ve 4. sınıf ile 5. sınıfta öğrenim gören iki lisans öğrencisi tarafından gerçekleştirilecek olup mezuniyet araştırma projesi olarak yapılacaktır. Lisans öğrencilerine bilimsel araştırmanın nasıl yapılacağını öğretmesi, laboratuvar becerisi kazandırması açısından önemlidir.