İç Mekân Aydınlatmasında Yüksek Enerji Verimliliği İçin Düşük Maliyetli Otomasyon Sistem Tasarımı ve Uygulaması


Creative Commons License

Erhan K., Ayaz M.(Yürütücü)

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2018 - 2019

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Mayıs 2018
  • Bitiş Tarihi: Kasım 2019
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Proje Özeti

Enerji tüketiminin önemli paydaşlarından biri olan aydınlatma sistemlerinde enerji verimliliğinin arttırılması için verimli aydınlatma ürünleri ve kontrol sistemleri üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Yüksek verimliliğe sahip aydınlatama ürünlerinin kullanılması ile oluşturulan aydınlatma sistemleri, geleneksel ürünlerin yer aldığı aydınlatma sistemlerine nazaran oldukça yüksek enerji tasarrufu sağlamaktadırlar. Ancak, bu ürünlerin kullanımı kurulum maliyetlerinin yükselmesini de beraberinde getirmektedir. Aydınlatma sistemlerinde kontrol yapılarının geliştirilmesi ile gereksiz veya aşırı aydınlatmanın önüne geçilerek enerji tüketimi azaltılmaktadır. Yaygın olarak kullanılan ışık şiddetinin ayarlanabildiği ve varlık-yokluk denetiminin yapıldığı kapalı çevrim kontrol sistemlerinde çok fazla sayıda sensör kullanılması gerekmektedir. Bu tür kontrol sistemlerinde kullanılan fazla eleman sayısı sistemin daha karmaşık bir yapıda olmasına ve maliyetin yükselmesine neden olmaktadır.

Bu proje çalışmasında, kapalı çevrim çalışan karmaşık ve yüksek maliyetli aydınlatma kontrol sistemlerine alternatif olabilecek düşük maliyetli ve basit yapıya sahip, tek bir dış ortam sensörünün yer aldığı açık çevrim bir aydınlatma kontrol sistemi tasarımı ve uygulaması hedeflenmektedir. Önerilen sistemde, dış ortama yerleştirilecek sensör yardımı ile gün ışığının anlık ölçümü gerçekleştirilmektedir. Aydınlatma sisteminin kurulacağı alan gün ışığından yararlanma durumuna göre bölgelere ayrılmaktadır ve belirlenen her bir bölgenin gün ışığından yararlanma oranı için bir fonksiyon tanımlanmaktadır. Belirlenen fonksiyon katsayılarına bağlı olarak gün ışığı değişimine göre armatürlerin ışık şiddeti ayarlanarak çalışma alanının sabit bir ışık şiddetinde olması sağlanmaktadır. Tasarlanan sistem bir laboratuvara kurularak deneysel performans verileri elde edilmiştir. Deneysel veriler, önerilen aydınlatma kontrol sistemi ile ortalama % 59 oranında enerji verimliliğinin sağlanabildiğini göstermektedir. Ayrıca, uygulama binası referans alınarak geleneksel gün ışığı tabanlı kontrol sistemi ile önerilen kontrol sistemi maliyet açısından karşılaştırılmıştır ve önerilen sistemin yaklaşık 5 yıl daha kısa sürede yatırım maliyetinin geri kazanılabileceği ortaya konulmuştur.