Yılmaz P. (Yürütücü), Abdulhusein H. S.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2022 - 2024
Bu çalışmada 25 adet tuz örneği Tuzla/İstanbul’da bulunan üç tane deri fabrikasından
toplanmıştır. Tuz örneklerinin pH’ı 7.60 ve 8.04 arasında saptanmıştır. Toplam haloversatil
bakteri sayısı, toplam proteolitik haloversatil bakteri sayısı ve toplam lipolitik haloversatil
bakteri sayısı sırasıyla 6×103
-1.3×105 KOB/g, 1×103
-7×103 KOB/g, 2×103
-3.1×104 KOB/g
olarak bulunmuştur. Toplam 35 adet haloversatil bakteri [Staphylococcus epidermidis (6 izolat),
Staphylococcus warneri (2 izolat), Corynebacterium aurimucosum (2 izolat), Staphylococcus
caprae (2 izolat), ve sadece birer izolat Staphylococcus pasteuri, Peribacillus frigoritolerans,
Staphylococcus haemolyticus, Lysinibacillus telephonicus, Kocuria rosea, Paenibacillus
illinoisensis, Kocuria Polaris, Bhargavaea ginsengi, Bacillus haynesii, Bacillus sonorensis,
Bacillus licheniformis, Pseudomonas oryzihabitans, Bacillus subtilis, Bacillus piscis,
Staphylococcus hominis, Micrococcus yunnanensis, Staphylococcus saccharolyticus,
Pseudomonas iranica, Micrococcus luteus, Staphylococcus capitis subsp. urealyticus,
Corynebacterium minutissimum, Bacillus paralicheniformis, Staphylococcus taiwanensis türleri]
tuz örneklerinden izole edilmiştir ve 16S rRNA gen dizilemesi ile moleküler olarak
tanımlanmıştır. Tüm izolatlar Bacteria Domainine ait olarak bulunmuştur. Sadece iki tane tür
[Pseudomonas oryzihabitans (PSS14a) ve Pseudomonas iranica (PSS21a)] Gram-negatif iken,
kalan diğer 33 izolat Gram-pozitiftir. Haloversatil türler üç şubede sınıflandırılmıştır: Firmicutes,
Actinomycetota ve Proteobacteria. Staphylococcus sp. (16 izolat), Bacillus sp. (6 izolat),
Peribacillus sp. (1 izolat), Lysinibacillus sp. (1 izolat), Paenibacillus sp. (1 izolat), ve
Bhargavaea sp. (1 izolat) cinslerine ait izolatlar Firmicutes şubesinin üyeleridir. Pseudomonas
cinsine ait iki izolat Proteobacteria şubesine ait olarak saptanmıştır. Actinomycetota şubesinde
Corynebacterium sp. (3 izolat), Kocuria sp. (2 izolat), and Micrococcus sp. (2 izolat) cinslerine
ait toplam yedi adet izolat bulunmuştur. Tüm izolatlara yeni erişim numaraları alınarak NCBI ve
GenBank Nükleotid Veritabanlarına kaydedilmiştir. Haloversatil izolatların hidrolitik enzim
üretme yetenekleri araştırılmıştır. Enzimatik sonuçlar esteraz, üreaz, proteaz, kazeinaz, lipaz,ksilanaz, selülaz, amilaz, DNaz ve oksidaz enzimlerinin sırasıyla izolatların %40, %66, %77,
%6, %17, %6, %17, %20, %20 ve %40’ü tarafından üretilmiştir. İzolatların tamamı katalaz
üretirken, hiçbir izolatın pullulanaz üretmediği görülmüştür. Ayrıca, lipaz üretimi için optimum
koşulların Tween 80 Besiyerinde pH 7-8 değerinde, 1%-3% NaCl konsantrasyonda, 24-96
saatlik inkübasyon süresi boyunca, 37oC-50oC sıcaklıkta 30 dakikalık su banyosunda bekletme
olduğu saptanmıştır. Lipaz ve proteaz enzimlerinin miktarları Bradford Metodu ile belirlenmiştir.
Staphylococcus warneri (PSS1a), Staphylococcus pasteuri (PSS1b), Staphylococcus warneri
(PSS2a), Paenibacillus illinoisensis (PSS7a) ve Bacillus subtilis (PSS16a) tarafından üretilen
enzim miktarları sırasıyla 15.5 µg/ml, 13.25 µg/ml, 12.75 µg/ml, 12.5 µg/ml ve 12 µg/ml olarak
saptanmıştır. Proteaz enzim miktarı Staphylococcus warneri (PSS1a) için 3.25 µg/ml,
Staphylococcus epidermidis (PSS3a) için 2.5 µg/ml, Staphylococcus epidermidis (PSS3b) için
2.25 µg/ml, Peribacillus frigoritolerans (PSS4a) için 1.75 µg/ml, Bacillus haynesii (PSS11b)
için 1.75 µg/ml, Bacillus subtilis (PSS16a) için 1.5 µg/ml, Micrococcus yunnanensis (PSS18b)
için 2 µg/ml, Staphylococcus saccharolyticus (PSS20a) için 2 µg/ml, Staphylococcus
epidermidis (PSS24a) için 2.5 µg/ml olarak bulunmuştur. Haloversatil izolatlar farklı şeker ve
amino asit kaynaklarını kullanmıştır. Sırasıyla dekstroz, fruktoz, riboz, sellobiyoz ve sukroz
izolatların 91%, 94%, 77%, 77% ve 91%’i tarafından kullanılmıştır. İzolatarın tümü L-tirozin, Lprolin ve L-valini kullanmıştır. İzolatların %9 ve %14’ü sırasıyla L-lizin ve L-arjinin
kullanılmıştır. Staphylococcus, Corynebacterium, Micrococcus, Kocuria ve Bhargavaea
cinslerine ait türler hareketsiz iken diğer türler hareketliydi. Hücre şekilleri basil, çomak veya
pleomorfikti. Optimum gelişim tüm izolatlar için pH 7, 1.17% NaCl, ve 35℃ sıcaklıkta tespit
edilmiştir. Corynebacterium aurimucosum (PSS2b), Bacillus haynesii (PSS11b), Staphylococcus
epidermidis (PSS3a) ve Peribacillus frigoritolerans (PSS4a) türleri yüksek bakteriyosin
üretirken, Bacillus subtilis (PSS16a), Microccus luteus (PSS21b) ve Paenibacillus illinoisensis
(PSS7a) izolatları bakteriyosin üretemedi. Corynebacterium aurimucosum (PSS2b)’a ait
bakteriyosinden etkilenen Bacillus piscis (PSS17a) izolatının etrafında 9 mm’lik inhibisyon zonu
oluşmuştur. En düşük inhibisyon zonu (4 mm) sırasıyla Corynebacterium aurimucosum (PSS2b),
Bacillus haynesii (PSS11b), Pseudomonas iranica (PSS21a), Pseudomonas iranica (PSS21a)
izolatlarının bakteriyosinlerinden etkilenen Pseudomonas iranica (PSS21a), Staphylococcus
warneri (PSS1a), Bacillus haynesii (PSS11b) etrafında ölçülmüştür. Koyun ve keçi derileri
proteaz-lipaz üreten Staphylococcus warneri (PSS1a), Staphylococcus pasteuri (PSS1b), Staphylococcus warneri (PSS2a), Paenibacillus illinoisensis (PSS7a), Bacillus licheniformis
(PSS13a), Bacillus subtilis (PSS16a); proteaz üreten Staphylococcus epidermidis (PSS3b),
Bhargavaea ginsengi (PSS11a), Bacillus sonorensis (PSS12a), Bacillus haynesii (PSS11b),
Corynebacterium aurimucosum (PSS15a) izolatların karışık kültürleri ile muamele edilerek 40
gün 24oC’de depolanmıştır. Koyun ve keçi derilerindeki zararlı etkiler taramalı elektron
mikroskobunda incelenmiştir. Bu zararlı etkiler, kıl dökülmesi, gözenekler, delikler, liflerin
kopması, deri yapısındaki morfolojik değişiklikler olarak saptanmıştır. Tüm izolatlar Rifampisin
(RD5, 5 µg), Amikasin (AK30, 30 µg) ve Neomisin (N30, 30 µg) antibiyotiklerinden
etkilenmiştir. Sodyum dimetilditiyokarbamet içeren antimikrobiyal maddenin 22 farklı
konsantrasyonu (0.00175, 0.0035, 0.007, 0.014, 0.028, 0.06, 0.12, 0.24, 0.48, 0.96, 1.96, 3.92,
7.8, 15.6, 31.2, 62.5, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 µg/ml) Staphylococcus warneri (PSS1a),
Staphylococcus pasteuri (PSS1b), Paenibacillus illinoisensis (PSS7a), Bacillus subtilis
(PSS16a), Micrococcus luteus (PSS21b), Staphylococcus epidermidis (PSS15b), Bacillus
sonorensis (PSS12a), Corynebacterium aurimucosum (PSS15a), ve Staphylococcus capitis
subsp. urealyticus (PSS22a) izolatlarına karşı uygulanmıştır. Tüm test bakterilerinin gelişimleri
(Staphylococcus warneri isolate PSS1a dışında) 125 µg/ml-4000 µg/ml konsantrasyonlarında
inhibe edilmiştir. Staphylococcus warneri (PSS1a), Staphylococcus pasteuri (PSS1b),
Paenibacillus illinoisensis (PSS7a), Bacillus subtilis (PSS16a), Micrococcus luteus (PSS21b),
Staphylococcus epidermidis (PSS15b), Bacillus sonorensis (PSS12a) izolatlarının MİK değerleri
sırasıyla 250 µg/ml, 62.5 µg/ml, 15.6 µg/ml, 7.8 µg/ml, 125 µg/ml, 15.6 µg/ml, 62.5 µg/ml
olarak bulunmuştur. Corynebacterium aurimucosum (PSS15a) ve Staphylococcus capitis subsp.
urealyticus (PSS22a) izolatlarının MİK değeri 3.92 µg/ml olarak bulunmuştur. Test bakterileri
arasında bu iki izolat en düşük konsantrasyonda inhibe olduğu halde, Staphylococcus warneri
(PSS1a) bu antimikrobiyal maddeye en dirençli tür olarak saptanmıştır.