Kişiselleştirilmiş glioblastoma tedavisi için 3 boyutlu tümör mikroçevrenin oluşturulması ve transkriptom analizi ile belirlenen proteazomal sisteme etkili moleküllerin bu modelde denenmesi


Şahin A., Yılmaz B. (Yürütücü), Ünal Yıldırım S., Gündüz O., Arga K. Y., Köstek O., et al.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, Üniversite Destekli Diğer Projeler, 2022 - 2024

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: Üniversite Destekli Diğer Projeler
  • Başlama Tarihi: Kasım 2022
  • Bitiş Tarihi: Kasım 2024

Proje Özeti

Glioblastoma (GB) en malign grade IV astrositomadır. Mevcut tedavi standardı cerrahi rezeksiyon, iyonize radyasyon ve TMZtedavisidir. Ne yazık ki radyoterapiye ve kemoterapiye yüksek oranda direnç gelişmekte ve hastalık nüks etmektedir. Bu nedenlehastalarda kullanımı hızla onaylanabilecek acil yeni tedavilerin ve terapötik kombinasyonların geliştirilmesi gerekmektedir. GBtedavisi için hızlı onay almanın olası bir yolu, FDA onaylı ve kan-beyin bariyerini geçebilen bileşikleri yenidenkullanmaktır. Kişiselleştirilmiş kanser tedavisi, günümüzde kişiye özgü DNA ve RNA tabanlı taramaların ardından belirlenen hedefgenler üzerinden tedavi başarısını oldukça yüksek oranda artırıcı, yan etkileri azaltıcı ve bu sayede kanser tedavisinde standarttedavilerdeki başarısızlığı azaltarak aynı zamanda sağlık harcamalarını önemli oranda azaltan bir yaklaşımdır. Planlanan buçalışmada glioblastoma tanısı almış ve hastalığı rekürrent gösteren hasta örneklerinden sekanslama yapılacak ve elde edilen dataüzerinden proteazom inhibisyonu ile ilişkili in-silico analizler yapılarak kan-beyin bariyerini geçebilen potansiyel yeni ilaçlarbelirlenecektir. Belirlenen aday ilaçlar üç boyutlu GB skafold modeli üzerinde denenecektir. TÜBİTAK 118S522 no'lu projemizde oluşturduğumuz model bu proje ile bir üst seviyeye taşınarak tömür mikroçevresini oluştururan diğer hücrelerle birlikteoluşturulacaktır. Çalışmada yeni tanı konmuş 10 hastanın ve ayrıca hastalığı nüks etmiş 10 hastanın rutin cerrahi ile rezekte edilendokularından primer hücre izolasyonu gerçekleştirilecektir. Ardından hastalardan alınan kan örneklerinden lenfosit izolasyonuyapılarak modelimizde lenfositlerin tümöre infiltrasyonu taklit edilecek ve tümör immün mikroçevresi oluşturulmuş olacaktır. Buamaçla üç boyutlu skafold üzerine GB hücreleri, astrosit hücreleri, lenfositler ve GB kök hücreleri ko-kültür olarak kültür edilecek vebelirlenen yeni aday ilaçların tek başına ve temozolomid ile birlikte uygulamaları yapılarak anti-tümör etkinlikleri değerlendirilecektir.