Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yılmaz P. (Yürütücü), Yalçın D., Berber D.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2023 - 2024
Ham deri örnekleri, yüzüldükten sonra mamul deri hâline getirilmediğinde tuzlanarak
depolanmaktadır. Derilerin korunmasında kullanılan tuzlar işlem görmemişse, tuzlardaki
halofil bakteriler derileri kontamine ederek deri kalitesini düşürmekte ve ekonomik kayıplara
sebep olmaktadır. Çalışmamızda tuzlanarak 6 ay 20°C’de depolanmış 10 adet koyun derisi
örneğinde bulunan zayıf halofil bakterilerin izole edilerek moleküler olarak tanımlanması,
biyoteknolojik açıdan önemli enzimlerinin tespit edilmesi, bakteriyosin üretim kapasitelerinin
belirlenmesi ve deri sektöründe kullanılan kimyasal bir maddenin (sodyum
dimetilditiyokarbomat) hangi konsantrasyon değerlerinde bu bakterileri inhibe edebildiği
araştırılmıştır. Örneklerdeki toplam zayıf halofil, proteolitik ve lipolitik aktivite gösteren zayıf
halofil bakteri sayıları sırasıyla 1x104
-4x105 kob/g, 2x103
-4x104
kob/g ve 1x102
-3x104
kob/g
olarak saptanmıştır. Örneklerden toplam 20 adet zayıf halofil bakteri izole edilmiştir. İzolatların
optimum geliştiği tuz konsantrasyon, sıcaklık ve pH aralıkları sırasıyla %3-5, 37-45 °C ve 7-8
olarak tespit edilmiştir. İzolatların tamamı proteaz, 12 izolat lipaz (%60), 1 izolat üreaz (%5),
17 izolat DNaz (%85), 2 izolat pullulanaz (%10), 9 izolat ksilanaz (%45), 18 izolat selülaz
(%90) aktivitesi göstermiştir. Hiçbir izolat amilaz ve β-galaktosidaz aktivitesi göstermemiştir.
İzolatların tamamının Gram (+), çomak şekilli, katalaz ve oksidaz pozitif olduğu tespit
edilmiştir. İzolatların farklı karbon kaynaklarından (D-ksiloz, D-mannoz, D-riboz, sukroz) asit
üretebildiği saptanmıştır. İzolatların derilerin yapısında bulunan amino asitleri (L-alanin, Lsistein, L-glisin, L-treonin) parçalayabildiği tespit edilmiştir. İzolatlar, 16S rRNA dizi analiz
sonuçlarına göre Bacillus aerius, Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus atrophaeus, Bacillus
haynesii, Bacillus kochii, Bacillus mojavensis, Bacillus pumilus, Bacillus rugosus ve Bacillus
safensis olarak tanımlanmıştır. Tanımlanan izolatlardan Bacillus aerius bakteri suşu tarafından
üretilen bakteriyosinin termostabil yapıda olduğu, yüksek pH ve tuz değerlerinde aktivitesini
kaybetmediği, lipaz enzimiyle muamele edildiğinde aktivitesini koruduğu, proteinaz K
enzimiyle muamele edildiğinde ise aktivitesini tamamen kaybettiği tespit edilmiştir ve deri
endüstrisinde kullanılabilirliği öngörülmüştür. İzolatların deri endüstrisinde yaygın olarak
kullanılan sodyum dimetilditiyokarbomat aktif içerikli kimyasal maddeye karşı duyarlılık
durumları Kirby-Bauer disk difüzyon metoduyla araştırılmış ve izolatların bu kimyasala karşı
duyarlı oldukları tespit edilmiştir. İzolatların belirtilen kimyasala karşı duyarlı olması sebebiyle bu maddenin ilgili bakterilerin inhibisyonu amacıyla deri endüstrisinde kullanılabilme
potansiyelinin olduğu düşünülmektedir.