1980 sonrası türkiye’de satın alma gücü paritesi


Thesis Type: Postgraduate

Institution Of The Thesis: Marmara Üniversitesi, Turkey

Approval Date: 2007

Thesis Language: Turkish

Student: Ayşe Nesligül Kanbur

Consultant: NURDAN ASLAN

Abstract:

Bu çalısmanın amacı, Satın Alma Gücü Paritesi’nin tanıtılması ve geçerliligini degerlendirmektir. Bu amaçla, verilere ulasılabilmesi açısından 1982’den 2005’e kadar olan dönem ele alınmıs ve bu dönemde Türkiye’deki Satın Alma Gücü Paritesi’nin seyri istatistiki analiz metotları kullanılarak incelenmistir. Bu incelemede sosyolojik olaylar çalısma dısı bırakılmıs, Satın Alma Gücü Paritesi (SGP)’nin uzun dönemde geçerliligi arastırılmıstır. SGP teorisi, tek fiyat kanunun bir mal yerine tüm mal piyasaları üzerine uygulanması niteliginde, ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılasmasını ortadan kaldıran, para birimi dönüstürme oranıdır. Ülkelerin genel fiyat düzeylerinin birbirine oranına esittir. Fiyat ile döviz kuru arasındaki iliskiyi ölçmekte ve uluslar arası karsılastırmalarda kullanılmaktadır. Mutlak ve göreli olmak üzere iki sekilde ele alınır. Çalısmada satın alma gücü paritesi yaklasımının tarihçesi anlatıldıktan sonra teorinin detaylı tanımları ve ele alınıs biçimleri verilmistir. Ardından satın alma gücü paritesi mal ve hizmet sınıflandırmasının nasıl yapıldıgı anlatılıp Türkiye’nin satın alma gücü açısından dünyadaki konumu gösterilmistir. 1982 - 2005 arası dönem için yapılan analizin test metotları ve isleyisleri tanıtıldıktan sonra uygulamasına geçilmistir. Kırılma noktaları göz önüne alınarak analiz 1982 Ocak - 2001 Ocak ve 2001 Ocak - 2005 Aralık olmak üzere iki bölüme ayrılarak incelenmistir. Döviz kurları ve ulusal fiyatların birlikte hareket ettiklerini varsayan göreli satın alma gücü paritesinin yapılan birim kök ve ko-integrasyon testleri sonucunda Türkiye için her iki dönemde de geçerli olmadıgı sonucuna ulasılmıstır. SUMMARY The aim of this study is to define the Purchasing Power Parity (PPP) and to assess its validity in practicality.For this purpose, the accessible data for the course of PPP in Turkey during the period of 1982 and 2005 was analyzed by using the statistical analyze methods. In the scope of this study; the sociological phenomena’s were disregarded and the validity of the PPP on the long term has been investigated. The theory is defined as the currency conversion rate in the application of the single price law to all product markets rather than one product which dispose the price level differentiations among the countries.The ratio of the countries general price levels to each other is equal.This is used to measure the price-exchange rate relation and in International comparisons and determined as Parity: absolute PPP and relative PPP. A brief expression of the PPP`s history, the detailed definitions of the theory and its versions is followed by how purchasing power parity product and service classification is done in addition to Turkey’s global position in PPP. After test methods and mechanisms of analysis made were introduced, application method was explained for the period of 1982-2005.The analysis was examined in two chapters; January 1982 - January 2001 and January 2001 - December 2005, with respect to the breaking points. Consequently, unit root and co-integration test results of relative purchasing power parity which assumes the foreign exchange rates and domestic prices act conjointly showed that the purchasing power parity was not valid for Turkey for the periods studied.