Konulu tefsir metodu ışığında Kehf sûresinin tahlili


Thesis Type: Postgraduate

Institution Of The Thesis: Marmara University, Faculty of Theology, Basic Islamic Sciences, Turkey

Approval Date: 2009

Thesis Language: Turkish

Student: SÜLEYMAN SERTKAYA

Supervisor: ÖMER ÇELİK

Abstract:

KONULU TEFSİR METODU IŞIĞINDA KEHF SÛRESİ’NİN TAHLİLİ Kur’an-ı Kerim nazil olduğu dönemde Peygamber Efendimiz tarafından tefsir edilmeye başlanmış, daha sonra sahabe ve tâbiînle devam eden bu faaliyetler her geçen gün gelişmiş ve nihayet ihtisaslaşma dönemi olan asrımızda bu alanda da müstakil çalışmalar verilmeye başlanmıştır. Bu bakımdan ilk dönemlerde filolojik ağırlıklı olan tefsirler görülürken, daha sonra mezhebi tefsirler ve günümüzde de insanlara Kur’an’ın beyanını derli toplu verme maksadıyla konulu tefsir çalışmaları yapılmıştır. Herhangi bir konunun veya müstakil bir sûrenin Kur’an bütünlüğünde tefsirini yapmayı ve bu şekilde okuyuculara o hususta Kur’an’ın mesajını bir bütün halinde vermeyi amaçlayan bu tefsir metodu her ne kadar nüveleri Peygamber Efendimiz dönemine dayansa da yeni bir metoddur. Biz de çalışmamızda bu metodun ikinci çeşidi olan sûre bütünlüğüne münhasır konulu tefsire bir örnek olması maksadıyla Kehf sûresini inceledik. Çalışmamız, konunun teorik kısmı olan Konulu tefsir metodunun ne demek olduğu, doğuşu, gelişmesi ve çeşitleriyle; çalışmaya esas aldığımız Kehf sûresinin genel olarak muhtevası, temel hedefleri, fazileti, sebeb-i nüzûlüne dair bilgileri ihtiva eden giriş kısmayla başlamaktadır. Birinci bölümde Ashab-ı Kehf’e dair tarihi bilgilerin yanı sıra, Kur’an’ın bu kıssaya yer vermesinden ne gibi mesajların çıkarılacağı üzerinde durulmakta; ikinci bölümde Musa (a.s.) – Hızır (a.s.) kıssası bu konudaki hadislerin ışığında ele alınmakta ve son bölümde de Zülkarneyn kıssasına dair bilgiler verilmektedir. Her bölümde Kehf sûresinde bu kıssaların aralarında yer alan ayetlerin de tefsirine yer verilmekte, ayetler arası münasebetlere dikkat çekilmek sûretiyle sûrenin temel hedefleri ve nasıl bir bütünlük arzettiği gösterilmeye çalışılmaktadır. ABSTRACT AN ANALYSIS OF “SURAT AL-KAHF” BASED ON THE SUBJECT-BASED QUR’ANIC EXEGESIS METHOD Although the method of subject-based Qur’anic exegesis has its roots in the time of the Prophet, it is considered as a new method since it has become more common in recent times. This thesis is a study of Surat al-Kahf in terms of coherence within the surah; namely, it uses the second type of the subject-based Qur’anic exegesis method. The introductory chapter explains the subject-based Qur’anic exegesis method with respect to its meaning, emergence, development, and types. Afterwards, the general contents of Surat al-Kahf, basis aims, virtue, and the reason of revelation is explained. In addition to historical information about the People of the Cave (Ashab al-Kahf), the first chapter discusses the why the Qur’an may have related their story, and the messages to be drawn from this fact. Chapter two focuses on the story of Moses and Khidr under the light of relevant hadith, and the final chapter is about Dhu al-Qarnayn. Each chapter also relates the interpretation of the verses between these narratives; drawing attention to the interrelation between the verses with the intention of indicating the basic aims of the surah and the coherence it presents.